Kalkınma Yolu'nda bu yıl başlangıç hedefleniyor
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Kalkınma Yolu Projesi’nde bu yıl çalışmaların başlatılması ve projenin "ilk taşının konulmasının" amaçlandığını söyledi. Bakan, proje ile ilgili teknik, diplomatik ve finansman adımlarında önemli mesafeler alındığını belirtti.
Irak ziyaretinin çıktıları:
Uraloğlu, 21 Temmuz tarihinde gerçekleşen Bağdat ziyaretinde Irak Başbakanı Ali ez‑Zeydi, Irak Ulaştırma Bakanı Vehb Selman el‑Hasenî ve Irak İletişim Bakanı Mustafa Cabbar Sened ile görüştüklerini aktardı. Yeni kurulan Irak hükümetiyle birebir temasların daha sonuç odaklı olduğunu vurgulayan bakan, Irak Başbakanı’nın 28’inde Türkiye’yi ziyaret edeceğini ve bu ziyaret öncesi temasların önem taşıdığını kaydetti.
Proje bağlantıları ve sınır noktaları:
Bakan Uraloğlu, Kalkınma Yolu’nun yönetişim ve bağlantı noktalarına ilişkin olarak projenin büyük ölçüde tamamlandığını, Türkiye’ye bağlanacağı yerin ise hâlâ masada bulunduğunu söyledi. Karşılıklı görüşmeler sonucu Irak tarafında Fişhabur, Türkiye tarafında ise Ovaköy gündeme geldiğini; yeni bir sınır kapısı açılmasının ve hattın buradan ilerlemesinin muhtemel olduğunu belirtti.
Gümrük süreçlerinin kolaylaştırılmasının önemine dikkat çeken Uraloğlu, demir yolunun sadece bir ulaşım güzergâhı değil, gümrük prosedürlerini de içeren bütüncül bir koridor olarak işletilmesi gerektiğini ifade etti.
Finansman modeli ve zamanlama:
Finansman konusunda geçmişte Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Türkiye ve Irak arasında görüşmeler yapıldığını ama somut bir sonuca ulaşılamadığını belirten bakan, Körfez ülkelerinin bölgesel risk algıları nedeniyle sürecin yavaşladığını söyledi. Uraloğlu, Irak’ın yeraltı zenginlikleri karşılığında petrol ya da maden temelli bir finansman modeline daha istekli görünmeye başladığını ve bu yönde bir mutabakat zaptı taslağı sunduklarını aktardı.
Bakan, bu sürecin Cumhurbaşkanı ziyaretinde netleşmesi halinde finansman meselesinin çözülebileceğini ve projenin hızlanacağını söyledi: "Bu sene bunun ilk taşını koyalım istiyoruz; biz ‘temel atalım, kazma vuralım’ diyoruz."
Süreç ve inşa kapasitesi:
Uraloğlu, projeye ilişkin zaman öngörüsünü yaparken, gerekli finansmanın hazır ve izinlerin alınmış kabul edilmesi hâlinde projenin dört‑beş yılda tamamlanabileceğini belirtti. Türkiye’de devam eden hat inşaatlarına işaret eden bakan, ülkemizde yaklaşık dört bin kilometre demir yolu inşaatı olduğunu ve bunun üç bin kilometrelik bölümünün kısa sürede tamamlanacağını söyledi.
Hat uzunlukları ve havalimanları:
Projede Fav Limanı’ndan Türkiye’ye kadar planlanan hattın bin 200 kilometrelik bir mesafeyi kapsayacağı, Türkiye sınırına kadar ise Gaziantep’e kadar 500 kilometrelik bir hat inşa edileceği açıklandı. Bunların yatırım programına alındığı ve projelerin hazırlanmasının tamamlandığı ifade edildi.
Musul Havalimanı’na ilişkin olarak inşaatın tamamlandığı ve profesyonel bir işletmeci arandığı, Türkiye’de bu alanda faaliyet gösteren firmalarla görüşmeler yapıldığı belirtildi. Bağdat Havalimanı için ise yap‑işlet‑devret modeline göre yeniden inşa seçeneklerinin masada olduğu ve yer değişikliğinin de gündeme gelebileceği kaydedildi.
Dijital entegrasyon ve projenin çok boyutluluğu:
İletişim Bakanı Musa Sened ile yapılan görüşmelerde, Kalkınma Yolu paralelinde döşenecek fiber optik ağların projeye entegre edilmesi konusunda mutabık kalındığı bildirildi. Uraloğlu, ulaşımın dört modu ile iletişim altyapısının birlikte düşünülmesi gerektiğini, uydu sistemlerinden e‑devlet uygulamalarına kadar çeşitli dijital iş birlikleri üzerinde durulduğunu aktardı.
Projenin yalnızca bir demir yolu veya karayolu olmadığı, enerji nakil hatları, boru hatları ve fiber hatları kapsayan çok modlu bir altyapı yatırımı olduğu vurgulandı. Ayrıca doğal gaz veya petrol boru hatlarının entegrasyonu konusunun da Başbakan tarafından gündemde tutulduğu ve Körfez ülkeleriyle bu konuda görüşmelerin faydalı olacağı belirtildi.
Uraloğlu, Kalkınma Yolu ile Hicaz Demir Yolu gibi projelerin hayata geçirilmesinin bölgesel jeopolitik dinamiklere etkisinin olacağını, bu tür projelerin icraata döndürülmesinin önem taşıdığını sözlerine ekledi.
ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANI ABDULKADİR URALOĞLU
