Projenin amacı ve kapsamı:
Karabük Üniversitesi (KBÜ) Eskipazar Meslek Yüksekokulu öğretim üyeleri, tren makinisti adaylarının uygulamalı eğitim kalitesini artırmak amacıyla SİMURAY-KBÜ adlı yerli raylı sistem araç kabin simülatörü geliştiriyor. Proje, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına bağlı UDHAM tarafından Raylı Sistem Teknolojileri Ar-Ge Projeleri kapsamındaki destek programına hak kazandı.
Yerli yazılım ve donanım tabanlı olacak simülatörün hedefi, öğrencilerin mezun olduktan sonra yalnızca maliyetli ve genellikle şehir dışında verilen uygulamalı sürüş programlarına bağlı kalmasını azaltmak ve üniversite içinde gerçekçi bir eğitim altyapısı sunmak.
Teknik yapı ve simülasyon unsurları:
Projeyi yürüten ekip, mekanik kabinden elektronik kontrol sistemlerine kadar çok bileşenli bir altyapı tasarlıyor. Yürütücü olan Öğretim Görevlisi Muhammet Emin Arı liderliğinde, simülasyon yazılımı, mikrodenetleyici tabanlı iletişim dahil olmak üzere hem donanım hem yazılım bileşenlerinin entegrasyonuna odaklanıyor.
Simülasyonun ilk etapta kullanılacağı güzergâh olarak Karabük-Zonguldak hattı planlandı. Hattın istasyon, tünel ve köprü gibi coğrafi unsurları açık kaynak verilerinden alınarak sanal ortama aktarılacak; kabin kontrol panosu ile yazılım arasındaki veri alışverişi mikrodenetleyiciler üzerinden gerçekleştirilecek.
Eğitim senaryoları ve yapay zekâ entegrasyonu:
Geliştirilecek altyapı, öğrencilerin gündüz ve gece sürüşü, yağmur ve düşük görüş koşulları, sinyal takibi, istasyon yaklaşımı, rampalı hatlarda sürüş ve acil durum senaryoları gibi çok çeşitli şartları deneyimlemesine olanak tanıyacak. Böylece adaylar farklı risk ve operasyon koşullarını gerçekçi şekilde test edebilecek.
Simülasyona entegre edilecek yapay zekâ modülleri, sürüş parametrelerini takip ederek frenleme, hız kontrolü ve sinyal uyumu gibi performansları analiz edecek. Ani frenleme veya aşırı hızlanma gibi riskli davranışlar gerçek zamanlı tespit edilip hem öğrenciye hem eğiticilere rapor ve geri bildirim olarak sunulacak.
Dr. Öğr. Üyesi Cihan Bayraktar proje kapsamında yazılım ve yapay zekâ modüllerinden sorumlu olduğunu; kabin ve yazılım arasındaki etkileşimin, mikrodenetleyici tabanlı sistemlerle sağlanacağını belirtti.
Ekip, güvenlik ve eğitim süreçleri:
Projenin mekanik, imalat, elektrik, elektronik ve yazılım disiplinlerini kapsadığı; araştırma ekibinde Prof. Dr. Tülay Ekemen Keskin, Doç. Dr. Hasan Eker, Dr. Öğr. Üyesi Cihan Bayraktar, Dr. Öğr. Üyesi Ömer Çolova ve Öğretim Görevlisi Aydın Özkul'un yer aldığı açıklandı. Proje danışmanlığını Doç. Dr. Bilal Çolak yürütüyor.
İş sağlığı ve güvenliği sorumlusu Doç. Dr. Hasan Eker, simülatörün sadece bir öğretim aracı olmayıp aynı zamanda güvenli bir çalışma ortamı sağlayacak şekilde tasarlandığını vurguladı. Kabinde acil durdurma butonu, yalıtım ve koruma devreleri gibi güvenlik önlemleri bulunacak ve kullanıcıların güvenle çalışabilmesi için protokoller geliştirilecek.
KBÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık ise uzun süredir üzerinde çalışılan SİMURAY-KBÜ projesinin bakanlık desteği almasının memnuniyet verici olduğunu, projenin Türkiye'nin raylı sistemler eğitim ve teknoloji altyapısına katkı sağlayacağını ifade etti.
Özetle, SİMURAY-KBÜ projesi üniversite bünyesinde gerçekçi kabin deneyimi sunmayı, uygulamalı eğitimi erişilebilir kılmayı ve yapay zekâ destekli analizlerle eğitimin niteliğini artırmayı amaçlıyor. Proje tamamlandığında makinistlik eğitiminde yerli bir simülasyon altyapısı sağlanmış olacak.
KARABÜK ÜNİVERSİTESİ (KBÜ) ESKİPAZAR MESLEK YÜKSEKOKULU AKADEMİSYENLERİ TARAFINDAN, TREN MAKİNİSTİ ADAYLARININ UYGULAMALI EĞİTİMLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE YERLİ YAZILIM VE DONANIM TABANLI RAYLI SİSTEM ARAÇ KABİN SİMÜLATÖRÜ GELİŞTİRİLİYOR.
