John Kerry: Trump, Netanyahu’nun İran’a saldırı planını kabul eden tek ABD Başkanı
Eski ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Boston Public Radio’da yaptığı değerlendirmede, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından sunulan İran’a yönelik saldırı planının ABD tarafından yalnızca Donald Trump döneminde kabul edildiğini belirtti. Kerry, iki ülke arasındaki iki haftalık ateşkesi "oldukça kırılgan" olarak nitelendirdi ve çatışmanın bölgesel ve küresel etkilerine ilişkin ciddi uyarılarda bulundu.
Kerry’nin ana değerlendirmeleri
Kerry, konuşmasında son gelişmeleri şu ifadelerle özetledi: "Bu gerçekten şok edici. Bence durum ilerledikçe daha da ciddi ve tehlikeli hale geliyor. Çünkü Hürmüz Boğazı şu anda İran’ın kontrolü altında, savaş başlamadan önce böyle değildi. Bu savaşı uzatacak sonraki adımların küresel ekonomiler için oluşturduğu tehdit, düşünmesi bile tüyler ürpertici, bu, şimdiye kadar karşılaştığımızdan çok daha büyük ve karmaşık bir ekonomik etkiye yol açabilir."
Kerry, ayrıca Netanyahu’nun aynı planları önceki başkanlara da sunduğunu, ancak "Trump dışında hiçbir başkanın" bu teklifi kabul etmediğini vurguladı: "Netanyahu, Obama’nın başkanlığı döneminde de İran’a saldırı planları sunmuştu. Obama bu planı reddetmişti. Joe Biden ve George Bush da dahil olmak üzere diğer ABD başkanları da bu planlara karşı çıktı. Trump, İran’a saldırı planını kabul eden tek ABD başkanıdır." Kerry, Trump’ın savaşı başlatarak "Netanyahu’nun İran’a mümkün olduğunca çok zarar verme yönündeki uzun zamandır devam eden hayalini gerçekleştirdiğini" ifade etti.
Nükleer anlaşma ve tehdit değerlendirmesi
Kerry, 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmada (Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması) baş müzakereci olarak yer aldığını hatırlatarak, anlaşmanın savaş başlamadan önce İran’ın ABD için "yakın bir tehdit" oluşturmadığını belirtti. Kerry’nin ifadeleri şöyle: "Hayır, yakın bir tehdit yoktu. Yakın bir tehdit, 1 veya 2 gün, 3 gün, 1 hafta, belki 1 ay içinde yapabilecekleri bir şey olurdu. Ama İran’ın böyle bir kapasitesi yoktu. Bu arada, Donald Trump’ın kendisi de övünerek Haziran 2025’teki saldırılardan sonra nükleer programlarını yok ettiğimizi söyledi. Şu anda nükleer silah yapabilecekleri bir fikir bile akla gelmiyor."
Müzakereler ve stratejik kaygılar
Kerry, çatışmanın sona erdirilmesi için müzakerelerin zorunlu olduğunu savundu ancak mevcut yönetimin bu müzakereleri yürütebilecek kapasitede olup olmadığı konusunda soru işaretleri olduğunu dile getirdi. Kerry, ABD iç siyasetindeki ve kurumlar arasındaki ayrışmanın çok önemli bir stratejik uçurum yarattığını belirterek, "Bence burada, kamu hayatında bulunduğum süre boyunca herhangi bir başkanlık döneminde gördüğümden daha önemli bir stratejik uçurum var. Ülkemizin tarihinde, ülkemizin ruhuyla, ülkemizin gerçekliğiyle, anayasamızla, savunduğumuz her şeyle bu kadar büyük bir kopuş yaşandığını görmediğimizi düşünüyorum" ifadelerini kullandı.
Kerry konuşmasında, iki haftalık ateşkesin kırılganlığına, Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ve olası ekonomik etkiler gibi hususların diplomasiyle ele alınmasının önemine dikkat çekti ve müzakere yolunu çözüm için şart olarak gördüğünü yineledi.
ESKİ ABD DIŞİŞLERİ BAKANI JOHN KERRY, İSRAİL BAŞBAKANI BİNYAMİN NETANYAHU'NUN İRAN'A SALDIRI PLANLARINI, ABD BAŞKANI DONALD TRUMP DIŞINDA HİÇBİR ABD BAŞKANININ KABUL ETMEDİĞİNİ BELİRTTİ.
