İş dünyasına entegre eğitim: ön lisans öğrencileri işletmede en az bir dönem kalacak

İME modeli 2026-2027'de pilot olarak başlıyor

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından hayata geçirilen İşletmede Mesleki Eğitim (İME) modeli, 2026-2027 eğitim öğretim yılında 7 pilot ilde uygulanmaya başlayacak. Program, ön lisans düzeyindeki mesleki programları iş yeri ortamına taşıyarak öğrencilerin teorik bilgilerini sahada uygulamaya dönüştürmeyi hedefliyor.

Uygulama detayları:

Model, ilk etapta Ankara, Bursa, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Konya olmak üzere yedi pilot ilde uygulanacak. Toplamda 81 üniversite ve 185 ön lisans programı programa dahil edilecek. İME kapsamında öğrenciler en az bir yarıyıl, yani 14 hafta / 70 iş günü süreyle işletmelerde uygulamalı eğitim alacaklar. YÖK, programın bölgedeki iş yeri, uygulama ve istihdam kapasitesiyle eşleştirilerek yürütüleceğini belirtiyor.

Uygulamanın planlanması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin görev ve sorumluluklar işletmeler ve üniversiteler arasında imzalanacak protokoller ile netleştirildi. Bu çerçeve, eğitim-iş birliğinin kurumsallaşmasını amaçlıyor.

Hedefler ve beklentiler:

YÖK Başkanı Erol Özvar, modelin amacını şöyle özetledi: "Temel hedefimiz; üniversite ile çalışma hayatı arasındaki mesafeyi azaltmak". Özvar, artık yalnızca diploma sahibi olmanın yeterli olmadığını vurgulayarak kısa süreli stajların yerini daha uzun dönem iş yeri temelli eğitim modellerinin alacağını söyledi. Açıklamada, programın mezunların iş gücü piyasasına geçiş sürecini hızlandırmayı, üniversite-sektör iş birliğini güçlendirmeyi ve akademik eğitim ile sektör beklentileri arasındaki uyumu artırmayı hedeflediği ifade edildi.

YÖK, modelin uygulanmasıyla öğrencilerin bilgi, beceri ve yetkinliklerini doğrudan iş ortamında geliştirmelerini, mesleki sorumluluk, iş güvenliği, kalite standartları ve takım çalışması gibi unsurları mezun olmadan deneyimlemelerini amaçlıyor. Programın kapsadığı öğrenciler için öngörülen uygulama yaklaşık 120 bin öğrenci

Kapsam, muafiyetler ve istisnalar:

Model kapsamında yer alan alanlar arasında ağız ve diş sağlığı, anestezi, aşçılık, bilgisayar programcılığı, biyomedikal cihaz teknolojisi, elektrik, elektronik teknolojisi, fizyoterapi, gıda teknolojisi, hibrit ve elektrikli taşıtlar teknolojisi, ilk ve acil yardım, inşaat teknolojisi, lojistik, makine, mekatronik, mimari restorasyon, otomotiv teknolojisi, siber güvenlik, tıbbi görüntüleme teknikleri, tıbbi laboratuvar teknikleri, uçak teknolojisi, web tasarımı ve kodlama, oyun geliştirme ve programlama, robotik ve yapay zeka ile yapay zeka operatörlüğü gibi programlar yer alıyor.

Bununla birlikte sağlık, denizcilik ve havacılık ile ilgili bazı programlar uygulama kapsamı dışında tutuldu; bu alanlarda modelin uygulanması üniversitelerin tercihine bırakıldı. Ayrıca hükümlü öğrenciler model dışında tutulacak ve eğitimlerine okul ortamında devam edecekler. Engelli öğrenciler de kapsam dışında tutulacak; muaf olacak öğrenciler üniversitelerin yetkili organlarınca belirlenecek.

Beklenen etkiler ve izleme:

Uzun vadede İME modelinin, mezunların istihdam edilebilirliğini artırması, iş gücü piyasasının ihtiyaçlarına daha hızlı yanıt veren mezunlar yetiştirmesi ve üniversite-sektör arasındaki yapısal kopuklukları azaltması bekleniyor. Programın pilot uygulama sürecinde toplanacak veriler yeni program taleplerinin değerlendirilmesinde referans olarak kullanılacak.

Modelle ilgili ayrıntılar ve uygulanacak usul ve esaslara ilişkin metinler Yükseköğretim Kurulu'nun resmi internet adresinden erişime açıldı; üniversiteler ve iş dünyası arasında kurulacak protokoller sonucunda uygulamanın sahadaki yansımaları izlenecek ve gerektiğinde düzenlemeler yapılacak.