Geleneksel hazırlıklar köyde canlandı:
Kastamonu'nun Daday ilçesine bağlı Çömlekçiler köyünde sonbaharın yaklaşmasıyla birlikte köy kadınlarının kış hazırlıkları hız kazandı. Toplanan elmalar, imece usulüyle el birliğiyle işlenip yıllık tüketim için saklanıyor. Çalışma; meyvelerin toplanmasından doğranmasına, kazanlarda pişirilip süzülmesine ve uzun ateşte koyulaştırılmasına kadar titizlik gerektiren aşamalardan oluşuyor.
İmece usulü süreçler:
Çiftliklerde ve evlerde toplanan elmalar önce ayıklanıyor ve doğranıyor, ardından kazanlarda kaynatılarak suyu çıkarılıyor. Çiftlikte pekmez yaptığını söyleyen Mahiye Yılmaz süreci şu sözlerle anlattı: "Çiftliğimizde pekmez yapıyoruz. Elma sezonumuz başladı. Doğal elmamız, çiftliğimizin elmalarıyla kış hazırlıklarına yavaş yavaş başladık. Ekşi elma da olabiliyor, Amasya elması da olabiliyor. Ne bulursak yapıyoruz. Elma oldu mu hepsini yapıyoruz".
Elma ekşisi ve kaynatma aşaması:
Elma suyu süzülüp tekrar kazanlara alınarak odun ateşinde uzun süre kaynatılıyor. Bu aşama, meyve türüne göre değişen zorluğa sahip; Yılmaz, "Öncelikle elmalarımızı kesiyoruz, doğruyoruz, pişiriyoruz, süzüyoruz. Ardından süzekten süzüp kazanlarda ateşte koyultmaya başlıyoruz. Bunun yapımı biraz uzun sürüyor. Erik gibi çabuk olmuyor. Erik tez oluyor ama elmanın yapımı birkaç gün sürüyor. Elmanın azlığına, çokluğuna bağlı olarak da değişiyor. Biz iki gündür yapıyoruz, daha devamı var. Dalında elmalarımız var. Elmalarımızı ağacından toplayıp yapıyoruz. Böğürtlenden de yapıyoruz, doğal neyimiz varsa her şeyden kışlık ürünler yapıyoruz. Marmelat, reçel başta olmak üzere birçok ürün yapıyoruz" diyerek elma ekşisinin zaman ve emek istediğini vurguladı.
Çeşitli kışlık ürünler:
Kaynatılan ve kıvam alan ürünlerden bazıları pestil olarak kurutulurken, pekmez şişelenip saklanıyor. Kadınlar ayrıca böğürtlen, kuşburnu, armut ve erik gibi meyvelerden de marmelat ile reçel hazırlıyor. Tüm bu ürünler geleneksel yöntemlerle ve ortak çalışma sayesinde kış boyunca tüketilmek üzere korunuyor.
Yerel üretime dayanan bu hazırlıklar, hem tüketim güvenliğini sağlıyor hem de köy ekonomisine katkı sunuyor. Kadınların imeceyle sürdürdüğü çalışma, mevsimlik döngülerin ve kuşaktan kuşağa geçen bilgi birikiminin en somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
KADINLAR, İMECE USULÜ KIŞ MEVSİMİ BOYUNCA TÜKETECEKLERİ PEKMEZ VE PESTİL BAŞTA OLMAK ÜZERE DOĞAL ÜRÜNLER YAPIYOR.
