İlham Tohti'nin Nobel Barış Ödülü Adaylığı: Ankara'da Destek Toplantısı
Ankara'da Yesevi Hareketi, İlham Tohti İnisiyatifi Hareketi, İsa Yusuf Alptekin Vakfı ve İzmir Düşünce Platformu paydaşlığında düzenlenen toplantıda, Doç. Dr. İlham Tohti'nin Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterilmesi ele alındı.
Toplantının odağı ve adaylık süreci
Toplantıda konuşan İlham Tohti İnisiyatifi Hareketi Başkanı Enver Can, Çin'in başkenti Pekin'de öğretim üyesi olan ekonomist Doç. Dr. İlham Tohti'nin 2014 yılında tutuklanarak müebbet hapis cezasına çarptırılması üzerine harekete geçtiklerini belirtti. Can, Tohti'nin hem Uygur Türkleri hem de evrensel insan hakları mücadelesi veren tüm insanlar için bir simge olduğunu vurguladı.
Can'ın değerlendirmesi
Can, "İlham Tohti'nin Nobel Barış Ödülü'ne layık görülmesi şiddete başvurmadan hak aramanın hukuku esas alan direnişin ve diyalog çağrısının evrensel bir değer olarak teyit edilmesi anlamına gelecektir" dedi. Can, akademik çevrelerin ve düşünce insanlarının bu süreci daha güçlü biçimde desteklemesinin hem Tohti'nin özgürlüğü hem de Uygur meselesinde barışçıl çözüm arayışlarının güçlendirilmesi açısından önemli olduğuna dikkat çekti.
Yesevi Hareketi'nden uygulamalar hakkında uyarı
Yesevi Hareketi Ankara Başkanı Miraç Gür, Çin'de Uygur Türklerine yönelik uygulamalardan örnekler verdi. Gür, Uygur Türklerinin telefonlarına zorunlu olarak yüklenen bazı programlar nedeniyle fotoğraf, mesajlaşma ve internet etkinliklerinin otomatik olarak ele geçirilebildiğini belirterek, bu verilerle insanların izlendiğini ve sosyal kredi sistemi kapsamında "iyi vatandaş" ya da "kötü vatandaş" olarak puanlandıklarını söyledi.
Gür, "Uygur Türkleri müslüman oldukları için, Türk oldukları için, kültürleri Çin'de nispeten farklı olduğu için... internet sitelerine girmeleri puanlarının düşük olmasına sebep oluyor" ifadelerini kullandı.
Akademik destek ve Prof. Dr. Ömer Kul'ün görüşü
Prof. Dr. Ömer Kul, Nobel Barış Ödülü'nü siyasi bir ödül olarak değerlendirdiğini belirterek, "Eğer İlham Tohti'ye de verilecekse bunu hak etmiş bir şahıstır. Duruşu, yaptıkları, çektiği eziyetler dolayısıyla sonuna kadar hak etmiştir" dedi. Kul, ödülün verilmesinin Tohti'nin durumuna dikkat çekme ve Doğu Türkistan davasını uluslararası gündemde tutma açısından anlam taşıdığını ifade etti.
Toplantıda katılımcılar, İlham Tohti'nin adaylığının hem bireysel bir hak arama örneği hem de Uygur meselesinin barışçıl çözümüne dikkat çekme çabası olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladılar.
Enver Can toplantıyı şu sözlerle özetledi: "Bugün İlham Tohti yalnızca Uygur halkının değil evrensel insan hakları mücadelesinin de vicdani simgelerinden biri olarak kabul edilmektedir."
İlham Tohti İnsiyatifi Hareketi Başkanı Can: "İlham Tohti insan hakları mücadelesinin simgelerinden biri kabul edilmektedir"
