COP31 alanında sıfır atık uygulaması
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi, alanda kurulan sıfır atık yönetim sistemi ile ön plana çıktı. Zirvenin kapsadığı bin 100 dönümlük alanda hem iç hem dış mekanlarda konumlandırılan 600 adet atık kumbarası ve atık getirme noktaları sayesinde katı ve organik atıklar kaynağında ayrıştırıldı.
Etkinliğin ilk 5 günlük döneminde alandan toplanan atık miktarı yaklaşık 100 ton olarak kaydedildi; bunun yüzde 80'i geri dönüşüme gönderilirken, yüzde 20'si belediye bertaraf tesislerine sevk edildi.
Toplama, ayrıştırma ve dönüşüm süreci:
Alandaki cam, plastik, metal, kağıt, kompozit ve organik atıklar kaynakta ayrıştırıldı ve atık merkezlerindeki işlemlerin ardından ilgili geri dönüşüm firmalarına gönderildi. Restoranlardan çıkan atık yağlar lisanslı firmalar tarafından toplanıp biyodizele dönüştürülüyor; bu biyodizel, alandaki jeneratörlerde enerji kaynağı olarak kullanıldı.
Mavi ve Yeşil Bölge'deki atık getirme merkezlerinde 770 litre kapasiteli konteynerler ve muhafazalar bulunuyor. Organik atıklar reaktör kazanı ve ısıtıcı sistemler sayesinde herhangi bir bakteri veya enzim kullanılmadan kompost gübreye dönüştürülüyor; ayrıca bazı atıklar sokak hayvanları için mama haline getiriliyor.
Operasyonel detaylar ve sahadan geri dönüşler:
COP31 Mekan İşleri Sorumlusu Mahmut Erdaş, "Bizi diğer COP’lardan ayıran en büyük özellik, ilk defa sıfır atık uygulamasının bir COP alanı içerisinde yapılması. Bu bizim için bir ilk oluyor" dedi. Erdaş, alanda kompost üniteleri ve hayvan kompost mama ünitelerinin yer aldığını, toplam 600 adet iç ve dış mekan atık ünitesi ile operasyon yürütüldüğünü vurguladı.
Katı Atık Merkez görevlisi Efe Öztürkan süreci şu sözlerle anlattı: "COP31 alanından elde edilen atıkları burada biz gübre haline getiriyoruz. Burada çok aşamalı işlemlerden geçiyorlar ve bu işlemlerin sonucunda, özellikle tarım arazilerine ve ağaçlara olmak üzere dağıtıma götürüyoruz." Öztürkan, atıkların ardından ilgili geri dönüşüm firmalarına gönderildiğini, evsel atıkların ise belediye bertaraf tesislerine taşındığını belirtti.
Alan içi temizlik, Mavi ve Yeşil bölgelerin kapanmasının ardından gece 22.00–06.00 saatleri arasında özel elektrikli araçlarla gerçekleştiriliyor. Sadece ilk 5 günlük dönemde 1,5 ton organik ürün elde edildiği ve bu ürünlerin kompost gübre ile sokak hayvanları maması olarak işlendiği bildirildi.
Bir restoran şefi olan Aryen Mede, "Günde 18 litre yağ kullanıyoruz" diyerek günlük atık yağların alan yönetimine teslim edildiğini aktardı. Mede, Yeşil ve Mavi bölgelerdeki yaklaşık 120 işletme ile koordineli şekilde atık yağların birleştirildiğini ve lisanslı firmaya teslim edilerek biyodizele dönüştürüldüğünü söyledi.
Uygulamaya gelen ziyaretçiler de süreci övdü. İngiltere'den gözlemci Elizabeth Anne Girling, "Sıfır atığa ulaşmak son derece önemli. Atıkların ayrıştırılması gerçekten çok önemli. Bence buradaki kutuların üzerindeki etiketleme son derece net" derken, üniversite öğrencisi Eylül Turan uygulamanın farkındalık yarattığını vurguladı.
Erdaş, yürütülen faaliyetler sonucunda COP31 alanının sıfır atık belgesi almaya hak kazandığını belirterek, buradaki deneyimin ve bilincin bir sonraki COP'a miras olarak aktarılmasının hedeflendiğini ifade etti.
ZİRVENİN YAPILDIĞI BİN 100 DÖNÜMLÜK ALANDA TOPLANAN KATI VE ORGANİK ATIKLAR, GERİ DÖNÜŞÜM MERKEZLERİNDE İŞLENEREK EKONOMİYE KAZANDIRILIYOR.