Emeklilikte hobi gelir kapısı oldu:
Kütahya'da yaşayan emekli Muammer Ay, torununun tespihlere olan ilgisiyle başladıktan sonra hobi amaçlı aldığı parçaları zamanla büyüterek 2 bini aşan bir koleksiyon oluşturdu. Koleksiyonun artmasıyla antika pazarında tezgâh açan Ay, tespih alım satımını hem uğraş hem de aile bütçesine katkı sağlayan bir işe dönüştürdü.
Ay, satışa kararını biriktirdiği sayının artması ve elde ettiği kazançların düzenli hâle gelmesiyle açıkladı. Emeklilik döneminde kendine bir uğraş aradığını ve bunu yaparken müşterilerine adil fiyatlar sunmayı amaçladığını belirtti.
Değer biçmede malzeme ve yaş belirleyici:
Ay, tespihin maddi değerinin belirlenmesinde malzeme, ürünün yaşı ve işçilik unsurlarının öncelikli olduğunu vurguladı. Piyasada benzer hammaddeden yapılmış ürünlerin satıcılar tarafından çok farklı fiyatlarla alıcıya sunulabildiğini söyledi ve uyardı: tüketiciler yalnızca satıcının beyanına güvenmemeli.
Fiyat farklılıklarına ilişkin örnekler veren Ay, bazen bir tespihin gerçek değerinin çok üzerinde fiyatlandığını belirtti; bir müşterinin 500 lira değerinde bir ürün için 13 bin 500 lira ödediğini aktardı ve piyasada 500 liralık tespihin 15 bin liraya kadar satılabildiğini ifade etti.
Eski görünüm, tarihî değer anlamına gelmez:
Ay, Osmanlı dönemine ait olduğu iddia edilen çok sayıda tespihin gerçekte o döneme ait olmadığını söyledi. Özellikle bakalit gibi 1900'lü yılların başında geliştirilen malzemelerin tespih üretiminde kullanılması ve zamanla renk değiştirerek eski görünüm kazanmasının yanıltıcı olabildiğini anlattı.
Ayrıca sıkma türü tespihlerin endüstriyel malzemelerden üretildiğini, yaşlandığında farklı özellikler edinebileceğini, bunun tek başına bir ürünün Osmanlı dönemine ait olduğunu kanıtlamayacağını belirtti. Gerçek tarihî örnekleri ayırt etmek için malzeme bilgisi ve geçmişin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı; örnek olarak kuku, fildişi ve doğal reçineden yapılan damla tespihleri gösterdi.
Fiyat politikasını ve alınacak önlemleri anlattı:
Ay, kendi satış politikasında yüksek fiyatlı ürünlerle uğraşmadığını, tespihleri 150 liradan başlayıp bin liraya kadar çıktığını söyledi. Amacının hem hobisini sürdürmek hem de aile bütçesine katkı sağlamak olduğunu belirtti. Alım satımda yüksek kârlar yerine maliyetin üzerine genellikle yüzde 15 ila 20 civarında kâr eklemeyi tercih ettiğini aktardı.
Yeni alıcılara tavsiyesinde, yüksek fiyatlı ürünlere yönelmeden önce araştırma yapılması, deneyimli kişilerden görüş alınması ve güvenilir satıcıların tercih edilmesi gerektiğini söyledi. Ay, tespih alımında yalnızca eski görünüme veya Osmanlı dönemine ait iddialarına dayanarak karar verilmemesinin, bilinçli alışverişin muhtemel mağduriyetleri engelleyeceğinin altını çizdi.
Kütahya'da tespih merakı ek gelir kapısına dönüştü
