Hepatit testi hayati önemde, erken tanı siroz ve kanseri önleyebilir
Liv Hospital Ulus Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Binnur Pınarbaşı, 28 Temmuz Dünya Hepatit Günü nedeniyle yaptığı açıklamada viral hepatitlerin hâlâ önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu vurguladı. Pınarbaşı, erken tanı, aşı ve uygun tedavi ile karaciğer sirozu ve karaciğer kanserinin büyük ölçüde önlenebileceğini bildirdi.
Neden 28 Temmuz önemli?:
Her yıl 28 Temmuz, Dünya Sağlık Örgütü tarafından Dünya Hepatit Günü olarak anılıyor; bu tarih, Hepatit B virüsünü keşfeden ve aşısını geliştiren Nobel ödüllü bilim insanı Dr. Baruch Samuel Blumberg'in doğum günü anısına seçildi. Pınarbaşı, mevcut tıbbi olanaklarla viral hepatitlerin önlenebileceğini ve tedavi edilebileceğini belirtti fakat milyonlarca kişinin enfeksiyonundan haberdar olmadığını söyledi.
Hastalığın boyutu ve farkındalık eksikliği:
Prof. Dr. Pınarbaşı, 2024 yılı verilerine göre dünyada yaklaşık 287 milyon kişinin hepatit B veya C ile yaşadığını; yıllık olarak bu iki virüsün neden olduğu siroz ve karaciğer kanseri nedeniyle yaklaşık 1,3 milyon kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Türkiye'de ise her yıl yaklaşık 15-20 bin kişinin bu nedenlerle yaşamını yitirdiği; ülkede yaklaşık 2,5 milyon hepatit B ve 250 bin hepatit C hastasının bulunduğu bildirildi. Ne yazık ki hastaların en az %80 Pınarbaşı, toplumda farkındalığın yetersiz olduğunu, insanların yarısından fazlasının hepatit B ve C'nin karaciğer kanserindeki rolünü bilmediğini söyledi ve uyardı: gerekli önlemler alınmazsa 2040'ta hepatit B ve C’ye bağlı ölümlerin HIV, sıtma ve tüberküloza bağlı toplam ölümleri aşabileceği öngörülüyor. Viral hepatitler A, B, C, D ve E olmak üzere beş ana tipe ayrılıyor. Pınarbaşı, hepatit A'nın kirlenmiş su ve gıdalarla bulaştığını, hijyenin yetersiz olduğu ortamlarda salgınlara yol açabileceğini; çocuklukta hafif geçirilen hepatit A'nın ileri yaşlarda ağır seyredebildiğini vurguladı. Hepatit B ve C için ise bulaş yolları arasında enfekte kan ve kan ürünleri, steril olmayan cerrahi veya diş işlemleri, ortak enjektör kullanımı, tıraş bıçağı, diş fırçası, manikür seti gibi kişisel eşyaların paylaşımı, steril olmayan dövme ve piercing uygulamaları, anneden bebeğe geçiş ve korunmasız cinsel ilişki sayıldı. Pınarbaşı, Hepatit B aşılarının son derece güvenilir ve etkili olduğunu; Türkiye'de risk grupları ve çocuklara Hepatit A ile Hepatit B aşılarının ücretsiz uygulandığını hatırlattı. Ayrıca Hepatit D'den korunmanın en etkili yolunun hepatit B aşısı olduğunu belirtti. Tedavide ise Hepatit C'nin tıp tarihinin en başarılı tedavi öykülerinden birine sahip olduğunu söyleyen Pınarbaşı, günümüzde 2-3 ay süren ağızdan kullanılan ilaçlarla virüsün tamamen temizlenebildiğini ve hastaların büyük bölümünde kalıcı iyileşme sağlandığını aktardı. Hepatit B içinse hastalığı kontrol altında tutan güçlü antiviral ilaçların bulunduğu ifade edildi. 2026 Dünya Hepatit Günü temasının "Hepatit: Engelleri birlikte ortadan kaldıralım" olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Pınarbaşı, özellikle erişkin bireylere en az bir kez hepatit B ve hepatit C testi yaptırmalarını önerdi. Test sonucu pozitif çıkan kişilerin vakit kaybetmeden uzman hekime başvurmaları gerektiğini, çünkü erken tanı ve tedavinin hayat kurtardığını ve siroz ile karaciğer kanseri gelişimini önlediğini söyledi. Sonuç olarak Pınarbaşı, ülkemizde tanı ve tedaviye ulaşımın görece kolay olduğunu vurgulayarak, hem bireyleri hem de sağlık sistemlerini hepatitlerden korunma ve tedaviye yönelik engelleri birlikte kaldırmaya çağırdı. PROF. DR. BİNNUR PINARBAŞI
Bulaş yolları ve risk oluşturabilecek alışkanlıklar:
Korunma, aşı ve tedavideki gelişmeler:
Ne yapmalı? Test ve erişim çağrısı:
