ABD Savunma Bakanı Hegseth: "Ateşkes kesinlikle sürüyor"
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran ile son 24 saatte yaşanan gelişmeler sonrası ateşkesin bitip bitmediğine ilişkin soruya net yanıt verdi: "Ateşkes kesinlikle sürüyor. Ama çok yakından izliyor olacağız".
Özgürlük Projesi’nin kapsamı ve amacına ilişkin açıklama
Hegseth, Pentagon’da düzenlenen basın toplantısında CENTCOM tarafından, Başkan Donald Trump talimatıyla başlatılan Özgürlük Projesi (Project Freedom) operasyonunu hatırlattı. Operasyonun İran’a yönelik "Destansı Öfke" operasyonundan ayrı olduğunu, savunma niteliği taşıdığını, kapsamının sınırlı ve süresinin geçici olduğunu vurguladı.
Hegseth operasyonun tek hedefinin masum ticari gemileri İran’ın saldırılarına karşı korumak olduğunu, ABD kuvvetlerinin İran karasularına veya hava sahasına girmesine gerek olmadığını söyledi: "Çatışma aramıyoruz. Ancak İran’ın masum ülkelerin ve mallarının uluslararası sulardan geçişini engellemesine izin verilemez."
Gemi geçişleri, güvenlik önlemleri ve operasyonel duruş
Hegseth, iki ABD ticari gemisinin bir ABD muhribi ile birlikte Hürmüz Boğazı’ndan güvenle geçtiğini belirterek bunun geçiş hattının açık olduğunu gösterdiğini kaydetti. Ayrıca, dünyanın çeşitli noktalarından geçen yüzlerce geminin bölgeden geçiş için sıra beklediğini söyledi.
Operasyonun destek unsurlarını anlatırken Hegseth, muhriplerin, savaş uçaklarının, helikopterlerin, insansız hava araçlarının ve keşif uçaklarının devrede olduğunu, boğazda daimi koruma sağlandığını; İran’a ait gemiler hariç tutulduğunu belirtti. Ayrıca Özgürlük Projesi başlar başlamaz İran limanlarından 6 geminin ablukayı delme girişiminde bulunduğunu ve geri çevrildiklerini söyledi.
Uyarı, mesaj ve sorumluluk devri
Hegseth İran’a yönelik uyarısını şu sözlerle özetledi: "ABD askerlerine ve ticari gemilere saldırırsanız ezici ve yıkıcı ateş gücüyle karşılaşırsınız." Hegseth, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası sulardan oluştuğunu ve İran’ın burayı kontrol ederek vergilendirme veya ücretlendirme yetkisini olmadığını vurguladı.
Hegseth, bölgedeki güvenliğin sağlanmasında dünyanın da sorumluluk almasını beklediklerini ve uygun zamanda sorumluluğun devredileceğini söyledi. Güney Kore, Japonya, Avustralya ve Avrupa'dan sorumluluk almalarını umduklarını belirtti.
Ateşkesin durumu ve olası senaryolar
Hegseth ateşkesle ilgili soruya, "Hayır, ateşkes bitmedi" diye yanıt vererek başlangıçtaki hareketliliğin beklenen bir durum olduğunu ve ABD'nin savunma pozisyonunu kararlı şekilde uyguladığını söyledi. Bir eylemin ateşkes ihlali teşkil edip etmediğine karar verme yetkisinin ABD Başkanında olduğunu belirtti.
Hegseth ayrıca, ateşkesin çökmesi halinde Başkanın vereceği karar doğrultusunda seçeneklerin masada olduğunu, Savunma Bakanlığı'nın mevzilenmiş, hazır ve harekete geçmeye uygun durumda olduğunu ifade etti.
Genelkurmay Başkanı Dan Caine’in değerlendirmesi
Genelkurmay Başkanı Dan Caine, son günlerde İran’ın eylemlerine dair rakamsal durumu paylaştı: İran’ın ateşkes ilanından bu yana ticari gemilere 9 kez ateş açtığı, 2 konteyner gemisine el koyduğu ve ABD güçlerine 10’dan fazla kez saldırdığı bilgisini verdi. Buna rağmen Caine, bu faaliyetlerin şu an için büyük çaplı muharebe operasyonlarını yeniden başlatma eşiğine ulaşmadığını kaydetti.
Caine, bölgede mahsur kalan 1.550’den fazla gemide yaklaşık 22.500 denizci bulunduğunu, İran’ın seyir füzeleri, İHA'lar ve küçük tekneler kullandığını söyledi. Ayrıca Özgürlük Projesi kapsamında su üstünde güdümlü füze taşıyan muhripler ve diğer savaş gemilerinin tehditleri tespit edip etkisiz hale getirdiğini, havada ise 82. Hava İndirme Tümeni tarafından koordine edilen 100’den fazla uçak ve İHA ile 24 saat gözetim sağlandığını ve bu kuvvetlerin 15 binden fazla Amerikan askerinden oluştuğunu belirtti.
Caine, son ifadelerinde "Şu ana kadar bugün daha sakin geçiyor" değerlendirmesini paylaştı.
Özetle: Hegseth ve Caine’in açıklamaları, Özgürlük Projesi’nin Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin güvenliğini sağlamak üzere sınırlı ve savunma amaçlı bir operasyon olduğunu; ateşkesin hâlâ yürürlükte olduğunu, ancak gelişmelerin yakından izleneceğini ortaya koyuyor.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran ile ABD arasında son 24 saat içinde yaşanan çatışmaların ardından ateşkesin bitip bitmediği yönündeki soruya, "Ateşkes kesinlikle sürüyor. Ama çok yakından izliyor olacağız" ifadeleriyle cevap verdi.
