Kurum: Türkiye'nin yeniden inşa ve direnç deneyimini dünyaya anlattık
Antalya'da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi bünyesindeki "Kentsel Dirençlilik, İklim Değişikliğine Uyum ve İklim Eylemi Liderler Etkinliği"nde konuşan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, Türkiye'nin sosyal konut hamlesi ve yeniden inşa tecrübelerini uluslararası liderlerle paylaştı. Açılış konuşmaları COP31 Başkanı Murat Kurum ve Birleşmiş Milletler Habitat İcra Direktörü Anaclaudia Rossbach tarafından yapıldı. Oturumlarda yerel yönetimlerin iklim finansmanına erişimi, Ulusal Uyum Planları'nın uygulaması ve yatırım yapılabilir kentsel direnç projeleri ele alındı.
Asrın İnşa Seferberliği ve depremden çıkarılan dersler:
Kurum, iklim değişikliğinin etkilerinin özellikle insanların yaşadığı yerlerde açıkça hissedildiğini belirterek sel, kuraklık ve aşırı sıcaklıkların konut, üretim ve sağlığı tehdit ettiğini söyledi. Türkiye'nin 6 Şubat depremlerinde yaşadığı ağır sınavı hatırlatan Kurum, ülke çapında verilen hızlı ve kapsamlı müdahalenin altını çizdi. Buna göre, Asrın İnşa Seferberliği kapsamında yaklaşık 2 yıl gibi kısa bir sürede 455 bin konut, köy evi ve iş yeri tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildi.
Kurum, yeniden inşa sürecinde yalnızca konutların değil; yolların, altyapının, meydanların ve çarşıların da yeniden ayağa kaldırıldığını, aynı zamanda tarihi dokunun, mahalle kültürünün ve şehir hafızasının korunmasına özen gösterildiğini vurguladı. Bu tecrübenin, Türkiye'yi kentsel dirençlilik uygulamalarında örnek bir konuma taşıdığını belirtti.
Hatay buluşmaları ve şehir ölçeğinde bütüncül yaklaşım:
Bakan Kurum, COP31 çerçevesinde Hatay'da başlatılan "Dirençli Şehirler" buluşmalarının önemine dikkat çekti. Mayıs ayında Hatay'da başlayan süreçle, afet sonrası toparlanmadan kalıcı dönüşüme uzanan bir yol haritası oluşturulduğunu; Ağustos'taki Ankara buluşmasında ise belediyelerle su kayıplarının ölçülmesi, enerji ve atık yönetiminin geliştirilmesi ve mahalle ölçeğinde risk belirlenmesi gibi pratik alanların ele alındığını anlattı. Kurum, "Bizim için dirençli şehir; insanını, ekonomisini, kültürünü ve tabiatını birlikte koruyan şehirdir" diyerek bütüncül yaklaşımı özetledi.
Şehirlerin dayanıklılığını sağlamak için erişilebilir ve güvenli konut üretiminin şart olduğunu belirten Kurum, TOKİ aracılığıyla bugüne kadar 1 milyon 750 bin sosyal konut üretildiğini, bu konutların Sıfır Atık uyumlu, ısı yalıtımlı ve iklim dostu malzemelerle inşa edildiğini aktardı. Ayrıca Yüzyılın Konut Projesi kapsamında 81 ilde 500 bin yeni sosyal konut için çalışıldığını ve İstanbul'da kiralık sosyal konut modelinin de hayata geçirildiğini söyledi.
SURFF ve uyum finansmanına yönelik çağrı:
Kurum konuşmasında iklim değişikliğine uyum finansmanının artırılması, öngörülebilir ve erişilebilir olması gerektiğini vurguladı. İyi planlanmış projelerin, yeterli finansmanla desteklenmesinin önemine değinerek uyumun aynı zamanda bir dayanışma meselesi olduğunu dile getirdi. Bu kapsamda Eylül ayında New York'ta başlatılan Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Mekanizması (SURFF)'ün amacını anlattı.
SURFF'ün, İLBANK, BM-Habitat ve Dünya Bankası iş birliğiyle şehirlerin önceliklerini yatırım yapılabilir projelerle buluşturmayı hedeflediğini söyleyen Kurum, küçük ve orta ölçekli şehirlerin teknik kapasite, risk verisi ve proje hazırlama desteğine erişimlerinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Finans kuruluşlarına, uyum yatırımlarını değerlendirirken önlenen kayıpları ve sağlanan toplumsal faydayı daha güçlü biçimde dikkate almaları çağrısında bulundu.
Antalya'dan ortak sorumluluk çağrısı:
Zirvenin ortak kararlılık ve iş birliğiyle sonuçlanması gerektiğini ifade eden Kurum, finansmanın ihtiyaç duyulan şehirlere zamanında ulaştırılması ve uluslararası aktörlerin bu çabaya daha güçlü katkı sunmasının önemine dikkat çekti. Türkiye'nin yeniden inşa ve şehircilik tecrübelerini paylaşmaya hazır olduğunu belirten Kurum, COP31 Başkanlığı olarak atılan adımların karşılığını güvenli evler ve güçlü altyapı olarak görmek istediklerini söyledi ve "Hiç kimse, güvenli ve dirençli şehirleri bir ayrıcalık zannetmesin" mesajını verdi.
Antalya'daki etkinlik, yerel ve uluslararası aktörlerin pratik projeler ve finansman mekanizmaları etrafında iş birliğini derinleştirme yönünde somut adımlar atılmasını hedefliyor. Kurum'un paylaştığı örnekler ve başlatılan mekanizmalar, şehirlerin iklime uyum kapasitesinin artırılması açısından öncelikli politika alanları olarak öne çıktı.
BAKAN KURUM, "EYLÜL AYINDA NEW YORK’TA SÜRDÜRÜLEBİLİR KENTSEL DİRENÇLİLİK FİNANSMAN MEKANİZMASI SURFF’Ü BAŞLATTIK. ŞEHİRLERİMİZİN ÖNCELİKLERİNİ, YATIRIM YAPILABİLİR PROJELERLE BULUŞTURMAYI HEDEFLİYORUZ. BUGÜN ANTALYA’DA BU BİRİKİMİ, DAHA GENİŞ VE DAHA SOMUT ORTAKLIKLARA TAŞIMAK İSTİYORUZ" DEDİ.
