Hantavirüs: Kemirgen kaynaklı bulaşma, Türkiye verileri ve korunma önerileri
Medicana Bursa Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Tülay Şener Özvatan, kırsal bölgelerde ve depo gibi kapalı alanlarda çalışanların kemirgen kaynaklı Hantavirüs riski konusunda uyardı.
Virüsün tarihçesi ve tespit süreci
Dr. Özvatan, Hantavirüs'ün kaydının Çin tıbbi metinlerinde MS 960 yıllarına kadar uzandığını belirtti. Modern tıp literatüründe virüs, 1950-1953 Kore Savaşı sırasında görülen 'Kore Kanamalı Ateşi' ile tanındı ve ilk kez 1978'de Kore'de bir kemirgenden izole edildi.
Bulaşma yolları
Virüsün temel kaynağı fare, sıçan ve hamster gibi kemirgencilerdir. Enfekte kemirgenlerin idrar, dışkı ve tükürüklerinde bulunan virüsün en önemli bulaşma yolu, bu atıkların karıştığı tozların ve havanın solunmasıdır. İdrar veya dışkı ile direkt temas ya da ısırılma daha nadir görülür.
İnsandan insana bulaş ise oldukça nadirdir; ilk kez 1996'da Arjantin'deki bir salgında bildirilmiştir.
Klinik tablolar ve Türkiye'deki durum
Hantavirüs dünya genelinde iki ana klinik tabloya yol açar: Avrupa-Asya-Afrika tipi genellikle böbrek yetmezliği ile seyreden form; Amerika tipi ise akciğer tutulumu ve daha yüksek ölüm oranına sahip formdur.
Türkiye'de ilk vakalar 1997'de İzmir'den bildirildi. İlk yaygın salgın 2009'da Zonguldak ve Bartın bölgesinde görüldü; o dönemde 31 kişi hastalandı ve 2 kişi hayatını kaybetti. Son yıllarda Türkiye'de yılda 10-15 vaka tespit edilmeye devam etmektedir ve vakalar genellikle böbrek tutulumu ile seyretmektedir.
Kuluçka süresi ve tedavi
Hastalığın kuluçka süresi ortalama 21 gündür, ancak bazen 8 haftaya kadar uzayabilir. Kesin bir tedavi bulunmamakta olup, hastanede destek tedavi uygulanmaktadır.
Risk grupları ve korunma önerileri
Özvatan, özellikle şu meslek gruplarının dikkatli olması gerektiğini vurguladı: Çiftçiler ve hayvancılıkla uğraşanlar, liman işçileri, kullanılmayan eski binaların temizliğini yapanlar, haşere kontrol çalışanları.
Korunma için dikkat edilmesi gerekenler: eski depo, bodrum veya kulübe gibi alanları temizlemeden önce mutlaka havalandırın ve temizlik sırasında maske ve eldiven kullanın.
ENFEKSİYON HASTALIKLARI UZMANI DR. TÜLAY ŞENER ÖZVATAN,
