Gümrük Birliği Güncellemesi Şart: Bursa TB Başkanı Özer Matlı'dan Değerlendirme
Bursa Ticaret Borsası (Bursa TB) Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı, Avrupa Birliği (AB) ile Hindistan arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nın (STA) Türkiye açısından taşıdığı riskleri değerlendirdi. Matlı, 1996 yılından bu yana yürürlükte olan Gümrük Birliği Anlaşmasının değişen küresel ticaret dinamikleri karşısında Türkiye'yi dezavantaja düşürebileceğini belirtti.
AB-Hindistan STA'nın Türkiye'ye Olası Etkileri
Özer Matlı, AB'nin Hindistan ile yaptığı anlaşmanın kapsamı ve getireceği vergi avantajlarının, Türkiye'nin dış ticaret dengeleri üzerinde belirleyici olabileceğini söyledi. Matlı, anlaşmanın mevcut Gümrük Birliği yapısı içinde uygulanmasının asimetrik etkiler yaratabileceğine dikkat çekti ve bunun hem sanayi hem de ihracatçı kesim için stratejik riskler barındırdığını ifade etti.
İhracat Verileriyle Riskin Boyutu
Matlı, sektörün maruz kalabileceği baskıyı somut rakamlarla ortaya koydu: "2025 yılında Türkiye’nin genel ihracatı 273 milyar 434 milyon dolar olarak gerçekleşirken, bunun 116 milyar 987 milyon dolarlık aslan payı doğrudan Avrupa Birliği ülkelerine yapılmıştır." Bursa özelinde ise durumun daha hassas olduğunu belirterek, "Bursa olarak 17 milyar 862 milyon dolarlık toplam ihracatımızın 12 milyar doları aşan kısmı AB pazarına odaklıdır" dedi. Bu veriler, AB pazarındaki yapısal değişikliklerin yerli üretici ve ihracatçı üzerindeki doğrudan etkisini vurguluyor.
Hint Mallarının Tek Taraflı Girişi ve Yerli Üreticiye Etkileri
Başkan Matlı, AB üzerinden Türkiye'ye Hindistan menşeli ürünlerin gümrüksüz ve avantajlı şekilde girişinin yerli üreticiler üzerinde baskı oluşturacağını belirtti. Matlı'ya göre mevcut Gümrük Birliği işleyişi, iş gücü maliyetleri düşük ve üretim kapasitesi yüksek ülkelerin ürünlerine Türkiye pazarında kolay erişim sağlarken, Türk üreticilerin ayni kolaylığa erişememesi dengesizlik yaratıyor. Bu durum, iç pazar dengelerini zorlamakta ve rekabet gücü üzerinde ek yük oluşturmakta.
Çözüm Önerisi: Tam Entegrasyon ve Kapsamlı Modernizasyon
Matlı, sorunun salt ticari olmadığını, Türkiye'nin küresel ticaret zincirindeki konumunun söz konusu olduğunu vurguladı. "Gümrük Birliği; tarım, hizmetler ve yatırım başlıklarının yanı sıra ulaştırma kotalarından vize serbestisine, dijital dönüşümden Yeşil Mutabakat uyumuna kadar tüm alanlarda modernize edilmelidir." ifadelerini kullandı. Matlı, sürecin gecikmemesi gerektiğini ve Gümrük Birliği'nin yeni nesil ticaret gerekliliklerine göre güncellenmemesi halinde yapısal kırılmaların kaçınılmaz olacağını söyledi.
Sonuç olarak, Bursa TB Başkanı'nın değerlendirmesi, AB ile ticari ilişkilerde sürdürülebilir bir denge sağlanması için Gümrük Birliği'nin tam entegrasyon ve kapsamlı güncelleme ile ele alınmasının gerekliliğini öne çıkarıyor. Matlı, Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen görüşmeleri memnuniyetle karşıladıklarını, ancak sürecin hızlandırılmasının önemini tekrar vurguladı.
BURSA TB YÖN. KRL. BŞK. ÖZER MATLI
