Gölcük’te 17 ağustos anmasında kentsel dönüşüm ve hazırlık çağrısı
17 Ağustos 1999 Marmara depreminin 27. yıl dönümünde, felaketin merkez üssü olan Kocaeli’nin Gölcük ilçesinde anma programı düzenlendi. Kavaklı Sahili’ndeki törende Kur’an-ı Kerim tilaveti ile başlayan etkinlikte deprem şehitleri için dualar edildi; programda afetlere hazırlık, kentsel dönüşüm ve dirençli şehirler konusu öne çıktı.
Anma töreninde öne çıkanler:
Programa kent protokolü, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşu üyeleri, arama kurtarma ekipleri ve çok sayıda vatandaş katıldı. Anma sırasında afetlere hazırlık ve arama kurtarma çalışmalarında görev alan sivil toplum kuruluşlarına sertifikaları takdim edildi. Tören, sertifika töreninin ardından sona erdi.
Yerel yönetimlerin çalışmaları ve kentsel dönüşüm:
Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, deprem sonrası kamu yapılarının yenilendiğini belirterek belediye binası, adliye, yeni hükümet sarayı, 9 Eylül 2023’te açılan yeni devlet hastanesi, yenilenen okullar ve sağlık ocakları ile jandarma binasının örnek çalışmalar olduğunu söyledi. Sezer, kent merkezinde 200’e yakın orta hasarlı ve güçlendirilmemiş metruk binanın yıkımının gerçekleştirildiğini, Gölcük merkez kentsel dönüşüm çalışmalarının eylül ayı itibarıyla tamamlanacağını aktardı.
Ancak Sezer, orta hasarlı ve güçlendirilen binaların deprem anında nasıl performans göstereceğinin kesin olmadığını vurgulayarak bu yapıların da dönüştürülmesi için planlama çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.
Ulusal politika ve afet yönetimi dönüşümü:
AFAD Başkanı Ali Hamza Pehlivan, 1999’un Türkiye’nin afet yönetimi anlayışında bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Pehlivan, 2004 Deprem Şurası, 2007 Bina Deprem Yönetmeliği güncellemesi ve 2009’da AFAD’ın kurulması gibi adımlarla afet yönetiminde kriz odaklı yaklaşımdan "bütünleşik afet yönetimi" anlayışına geçildiğini anlattı.
Pehlivan ayrıca zorunlu deprem sigortası DASK’ın yaygınlaştığını, oranların 1999’da yüzde 5’ler iken bugün yüzde 58’lere çıktığını, bu oranın daha da artacağını ifade etti.
Mali yük ve dönüşüm hızı:
Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, kentte yapı stoğunun yaklaşık yarısının deprem sonrasında yenilendiğini belirtti. Büyükakın, şehirde 160 bin binanın depremden önce inşa edildiğini, bunun içinde yaklaşık 150 bin bağımsız birimin dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.
Bu dönüşümün ekonomik yüküne de değinen Büyükakın, 100 metrekarelik bir bağımsız birimi metrekare başına 30 bin lira üzerinden hesaplandığında birim başına yaklaşık 3 milyon lira gerektiğini, toplamda 150 bin bağımsız birim için yaklaşık 450 milyar lira tutacağını aktardı. Ayrıca kentlerin yıllık inşaat kapasitesi sınırlı olduğundan Kocaeli'nin tek başına yıllık yaklaşık 15-20 bin yapıyı dönüştürebileceğini belirterek yaklaşım değişikliğine vurgu yaptı.
Siyaset ve gelecek vizyonu:
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Nilhan Ayhan, kentsel dönüşümün "imar meselesi değil istikbal meselesi" olduğunu ifade etti. Ayhan, 27 yılda 2,5 milyon bağımsız birimin dönüştürüldüğünü, bunların içinde 20 bininin Kocaeli’de olduğunu söyledi. Bununla birlikte, kaybedilen 18 bin 373 can için daha fazla çalışılması gerektiğini vurguladı.
Ayhan, TOKİ eliyle bugüne dek 1 milyon 800 bin konut inşa edildiğini ve sosyal konut çalışmalarının sürdüğünü belirterek dar ve orta gelirli vatandaşların sağlam yapılarla buluşturulmasının hedeflendiğini aktardı.
Hazırlıkların önemi ve sonuç:
Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, anma programlarının geçmişten ders çıkarmak için önemli olduğunu; İl Risk Azaltma Planları ile illerin potansiyel risklerinin belirlendiğini, deprem başta olmak üzere farklı risklere karşı hazırlık, müdahale ve iyileştirme çalışmalarının yürütüldüğünü söyledi. Aktaş, vatandaşların da bireysel sorumluluk alarak kentsel dönüşüme katılmasının gerekliliğini vurguladı ve 1999 öncesi yapılan yapıların, 6 Şubat’ta yaşanan depremlerde yıkılan yapıların büyük bölümünü oluşturduğunu hatırlattı.
Anma programı, dualar ve konuşmaların ardından afetlere hazırlık çalışmalarına katkıda bulunan STK’lara sertifika takdimi ile sona erdi. Etkinlikte hem kayıplar anıldı hem de geleceğe yönelik hazırlık ve dönüşüm çağrıları yinelendi.
17 AĞUSTOS 1999 MARMARA DEPREMİ'NİN ÜZERİNDEN 27 YIL GEÇERKEN, FELAKETTE HAYATINI KAYBEDENLER MERKEZ ÜSSÜ GÖLCÜK'TE DÜZENLENEN PROGRAMLA ANILDI. KUR'AN-I KERİM TİLAVETİYLE BAŞLAYAN PROGRAMDA DEPREM ŞEHİTLERİ İÇİN DUALAR EDİLİRKEN, AFETLERE HAZIRLIK VE KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇALIŞMALARININ ÖNEMİ VURGULANDI. PROGRAMIN SONUNDA İSE AFETLERE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA GÖREV ALAN SİVİL TOPLUM KURULUŞLARINA SERTİFİKALARI TAKDİM EDİLDİ.
