Medicana uzmanından akciğer kanseri uyarısı:
Medicana International Ankara Hastanesi Göğüs Hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Gazi Gülbaş, Kasım Ayı Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada akciğer kanserinin küresel ve ulusal boyutuna dikkat çekti. Gülbaş, akciğer kanserinin dünyada kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerinden biri olduğunu belirterek her yıl yaklaşık 2,6 milyon kişiye tanı konulduğunu ve 1,9 milyon kişinin bu nedenle yaşamını yitirdiğini söyledi. Türkiye’de ise yılda yaklaşık 34 bin yeni vaka ve 23 bin ölüm raporlandığını kaydetti.
Risk faktörleri ve uyarı işaretleri:
Gülbaş, hastalığın gelişiminde en önemli etkenin tütün kullanımı olduğunu belirterek, akciğer kanseri vakalarının yaklaşık %85-90’ının tütün kullanımıyla ilişkilendirildiğini vurguladı. Sigara içenlerde akciğer kanserine yakalanma riski, hiç sigara içmeyenlere kıyasla 15-30 kat daha yüksektir. Ancak hastalık sadece aktif içicilerde görülmez; pasif içicilik, radon gazı, asbest ve bazı mesleki kimyasal maddelere maruziyet, hava kirliliği ve genetik yatkınlık da rol oynayabilmektedir. Üç haftadan uzun süren veya karakter değiştiren öksürük, balgamda kan, nefes darlığı, göğüs ve sırt ağrısı, ses kısıklığı, halsizlik, iştahsızlık ve açıklanamayan kilo kaybı gibi bulguların ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti ve özellikle risk faktörü taşıyan kişilerin uzman değerlendirmesi almasını tavsiye etti.
Tarama, erken tanı ve tedavi seçenekleri:
Erken tanının tedavi başarısını ve yaşam süresini ciddi oranda etkilediğini ifade eden Gülbaş, tarama önerileri hakkında şu değerlendirmeyi yaptı: 50-80 yaş arasında olan, en az 20 paket-yıl sigara öyküsü bulunan ve halen sigara içen veya son 15 yıl içinde bırakmış bireylerin tarama açısından değerlendirilmesi önerilmektedir. Gülbaş, akciğer grafisinin düşük doz bilgisayarlı tomografinin yerine geçmediğini belirtti. Erken evrede yakalanan olgularda cerrahi ile tam iyileşme şansının bulunduğunu; cerrahiye uygun olmayan bazı hastalarda ise stereotaktik radyoterapi gibi lokal tedavilerin tercih edilebildiğini anlattı. İleri evre hastalıklarda ise tümörün moleküler özelliklerine göre hedefe yönelik tedaviler, immünoterapi ve kemoterapi seçeneklerinin kullanıldığını, günümüzde akciğer kanserinin tek tip bir hastalık olarak görülmediğini ve kişiselleştirilmiş tedavi planlarının önem kazandığını söyledi.
Sigara bırakma ve koruyucu önlemler:
Gülbaş, akciğer kanseriyle mücadelede en etkili adımın tütün kullanımının önlenmesi ve sigaranın bırakılması olduğunu vurguladı: 'Sigara bırakıldığında akciğer kanseri riski zaman içerisinde belirgin biçimde azalmaktadır. Sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç değildir.' Ayrıca pasif sigara dumanından korunmanın, hava kirliliğini azaltmanın ve iş ortamlarında asbest gibi kanserojen maddelere maruziyeti engellemenin önemine dikkat çekti. Vatandaşlara hitaben, sigarayı bırakmanın kendileri ve sevdikleri için atılabilecek en önemli sağlık adımı olduğunu, uzun süren öksürük, kanlı balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı veya açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtileri ertelememeleri gerektiğini söyledi. Gülbaş, son olarak şunu belirtti: 'Akciğer kanserinde erken tanı hayat kurtarır. Hastalığı önlemek, risk grubundaki bireyleri belirlemek ve mümkün olan en erken evrede tespit etmek hepimizin sorumluluğudur.'
MEDİCANA INTERNATİONAL ANKARA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. GAZİ GÜLBAŞ