Gökeyüp'te çömlekçilik nasıl sürüyor:
Manisa'nın Salihli ilçesi Gökeyüp Mahallesi'nde kadınlar, Anadolu'nun en eski üretim tekniklerinden birini bugün de elleriyle yaşatıyor. Bölgeye has toprağı suyla yoğurarak çamur haline getiren ustalar, elle dövme ve şekillendirme yöntemleriyle güveç ve çömlekleri hazırlıyor. Üretim süreci, toprağın hazırlanmasından başlayan, ince el işçiliğiyle şekillenip açık alanda çalı çırpı ve odun ateşiyle pişirilmesine kadar uzanıyor.
Bu kaplar, sofralara kattıkları lezzetle bilinirken arka planda yoğun bir emek ve sabır yatıyor. İşin her aşaması uzun süre ve dikkat gerektiriyor; hamurun yoğrulmasından pişirme aşamasına kadar her işlem el işçiliğine dayanıyor.
Ustaların sesi:
Mesleğe 30 seneyi aşkın süredir emek veren Aynur Aydoğan, üretim maliyetleri ve satış fiyatları arasındaki farkı vurguluyor: "Keyfim olursa çok fazla üretiyorum. Ancak çok fazla emeği var. Önce çamur hamurunu yoğuruyoruz, toprağını kırıyoruz. Sonra çömlekleri hazırlayıp pişiriyoruz. Her işi para bunun. Çömlekleri 120 TL'ye satıyoruz ama kurtarmıyor." Aydoğan, örneğin bir ürün için ortalama 200 TL emek harcadıklarını belirtiyor.
72 yaşındaki Arife Aydoğan ise 18 yaşından beri çömlekçilik yaptığını anlatıyor: "Eskisi kadar üretemiyorum. Gençler de hep şehre göç etti. Biz de bıraktıktan sonra bu işi yapan kalmayacak." Bu sözler, mesleğin geleceğine dair kaygıyı açıkça ortaya koyuyor.
Mesleği bekleyen tehlike ve beklentiler:
Çırak yetişmemesi ve gençlerin büyükşehirlerde iş arama eğilimi, mahalledeki yaş ortalamasını yükseltiyor ve ocakların sönmesine neden oluyor. Eskiden pek çok evin bahçesinde sürdürülen üretim, şimdi yalnızca mesleğe ömrünü adamış birkaç ustanın omuzlarında kalmış durumda. Son temsilciler, bu binlerce yıllık kültürel mirasın kaybolmaması için yetkililerden ve sanatseverlerden destek bekliyor; hem ekonomik hem de eğitim destekleri, el sanatlarının devamı için öncelikli ihtiyaçlar olarak öne çıkıyor.
30 SENEYİ AŞKIN SÜREDİR ÇÖMLEK ÜRETEN AYNUR AYDOĞAN, 120 TL'YE SATTIKLARI ÇÖMLEKLER İÇİN 200 TL'LİK EMEK HARCADIKLARINI BELİRTTİ.
