Göğceli Camii'nin restorasyonu başladı
Samsun’un Çarşamba ilçesindeki Göğceli Camii, 1206 yılında ahşap yığma tekniğiyle ve çivi kullanılmadan inşa edilmiş özgün bir yapı olarak restorasyona alındı. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalar 16 Şubat 2026 tarihinde başladı ve yapının özgün mimarisine uygun olarak yeniden düzenlenmesi hedefleniyor.
Restorasyon çalışmasının uygulaması ve koruma önlemleri:
Çalışmaların toplam süresi 550 takvim günü olarak planlandı. Yapının dış etkenlerden zarar görmemesi için geçici koruyucu çelik çatı oluşturuldu, çevresi metal panellerle ve diğer koruma önlemleriyle çevrelendi. İç ve dış cephelerde kurulan iskelelerle özgün yapı elemanlarının korunmasına yönelik müdahaleler gerçekleştiriliyor. İçerideki ahşap kaplama ve karkas sistem sökülürken, döşemeler arasındaki moloz ve pislikler temizlendi, yapıya sonradan eklenen demir elemanlar kaldırıldı.
Taşıyıcı ahşap elemanlar sağlamlaştırılacak; gerektiğinde ahşap dolgu ve koruyucu uygulamalar yapılacak. Temeldeki ahşap kadron ve temel kirişlemeler ihya edilerek güçlendirilecek, ahşap döşemeler özgün malzemesine uygun şekilde yenilenecek. Mevcut kiremitli çatı örtüsü, geleneksel ahşap malzeme olan hartama ile değiştirilecek ve ahşap tavan ile sütunlardaki kalem işi süslemelerde bakım, tamamlama ve konservasyon çalışmaları uygulanacaktır.
Tarihçe, yapı özellikleri ve koruma statüsü:
Çarşamba ilçesi Hasbahçe Mahallesi Göğceli Mezarlığı içinde yer alan caminin ahşap numuneleri üzerinde yapılan testler yapının 1206 yılında inşa edildiğini gösterdi. Caminin önündeki revakın ise 1335 yılında eklendiği tespit edilmiştir. Yapı, 16 Mayıs 1986 tarihinde birinci derecede korunması gerekli kültür varlığı olarak tescillenmiştir ve çivisiz ahşap yığma tekniği nedeniyle 'Çivisiz Cami' olarak da anılmaktadır.
Yapıda kuzey–güney yönünde 14, doğu–batı yönünde 13 metre uzunluğunda tek parça ahşap kalaslar kullanılmıştır. Ahşap tavan ve duvarlardaki kök boyalarıyla yapılan kalem işi süslemeler önem taşırken, caminin deprem takozu sistemi sayesinde bölgedeki çok sayıda depremin hasarsız atlatılması ve günümüze ulaşması yapının öne çıkan özelliklerindendir.
Samsun Vakıflar Bölge Müdürlüğü yetkilileri, restorasyonun ardından caminin ibadete açılacağını ve yapının UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi için teklif edilmesinin hedeflendiğini belirtiyor. Vakıflar Genel Müdürlüğü, yapıların korunmasına yönelik bu tür müdahalelerle kültürel mirasa sahip çıkmayı sürdürdüğünü vurguluyor.
DEPREMLERE KARŞI DAYANIKLILIĞIYLA DİKKAT ÇEKEN TARİHİ CAMİNİN RESTORASYONUNUN ARDINDAN İBADETE AÇILMASI VE UNESCO DÜNYA MİRASI GEÇİCİ LİSTESİ’NE TEKLİF EDİLMESİ HEDEFLENİYOR.
