Sezon açıldı, üretim akışı değişmedi
Yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte gezgin arıcıların bal üretim sezonu yeniden hareketlendi. Kış aylarını Antalya, özellikle Aksu bölgesinde geçiren üreticiler, mayıs ayından itibaren kovalarını Isparta’ya taşıyarak bahar dönemine başladı. Haziran sonu ile temmuz aylarında bahar balı hasadı yapılırken ardından sedir, geven ve çiçek balı üretimleri takip ediyor.
Temmuz ortalarından itibaren bir kısmı hasat edilen bal, arıların ayçiçek tarlalarına taşınmasıyla ayçiçeği balı üretimine dönüşüyor. Üreticiler yılda ortalama üç kez hasat gerçekleştiriyor ve sezon bu döngüyle ilerliyor.
Fiyatlar ve rekolte değerlendirmesi:
Isparta Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adem Kılıç, birliğe bağlı 950 üye bulunduğunu ve bölge genelindeki üretimin yaklaşık 250 ton civarında olduğunu aktardı. Geçen yıl özellikle lavanta, sedir ve çiçek ballarında yüksek verim elde edildiğini belirten Kılıç, bu sezon çiçek balında yağışların fazla olmasının etkisiyle düşüş yaşandığını kaydetti.
Fiyatlar bakımından ise çam balı ve çiçek balı kilogramı yaklaşık 600 lira bandında seyrediyor; yüksek yayla balları ile sedir balının kilogramı ise 1.000 lira civarında alıcı buluyor. Başkan Kılıç, şu aşamada geçen yıl ile fiyat bakımından önemli bir fark olmadığını, ancak rekolte düşerse fiyatlarda artış görülebileceğini ifade etti.
Gezgin arıcıların deneyimi ve üretim çeşitliliği:
Deregümü köyü ve Bozanönü bölgesinde gezginci arıcılık yapan 31 yaşındaki Mustafa Sorkut, arıcılığa iki kovanla başladığını ve beş yılda üretimini büyüterek şu anda 150 kovan düzeyine ulaştığını anlattı. Sorkut ayrıca kraliçe ana üretimi için kullandıkları üretim kutularının sayısını da belirtti.
Arılarını kışlatma döneminde Antalya'ya taşıdıklarını, mayısın ortasından itibaren Isparta'ya getirdiklerini ve doğanın ritmine bağlı olarak haziran sonu ile temmuz ayında bahar balı elde ettiklerini aktaran Sorkut, sedir balının salgı balı olarak çok kaliteli olduğunu ve bölgede ada çayı ile kekik gibi aromatik bitkilerin balın özelliklerini zenginleştirdiğini vurguladı.
Sorkut, ayçiçeği balının Isparta bölgesinde çok tanınmış olmadığını ancak araştırmalara göre sporcular için önerildiğini, protein değeri yüksek olması nedeniyle tercih edildiğini belirtti. Ayrıca küçük çocuklarda ateş düşürücü ve ilaç etkisi gösterdiği yönündeki anlatımlara da değindi.
Katma değerli ürünler ve pazarlama
Üreticiler sadece bal satmakla kalmıyor; bal mumu, propolis ve zeytinyağı gibi ürünleri birleştirerek doğal krem üretimi de yapıyorlar. Sorkut, kendi geliştirdikleri kremde zeytinyağı, bal mumu ve propolis kullandıklarını, bal mumunu arıların ördüğü peteklerden elde ettiklerini söyledi. Bölgedeki lavanta, gül yağı ile 1.400 metre rakımda yetişen kantaron yağını da ürünlerine entegre ettiklerini aktardı.
Bölge ballarının Anzer balı gibi markalaşmış ürünlerle yarışabilecek kaliteye sahip olduğunu düşünen üreticiler, Isparta ballarının besin değerinin yüksek olduğunu ifade ediyorlar. Bu görüş, hem Kılıç hem de Sorkut tarafından dile getirildi.
Maliyetler, destek talepleri ve düzenlemeler:
Gezginci arıcılık her geçen yıl maliyetlerinin arttığı bir uğraş haline geliyor. Yakıt, nakliye giderleri yükselirken yeni düzenlemeler de ek maliyetler getiriyor. Sorkut, orman bölgelerinde kovan başına talep edilen 100 lira ücretin gezginci üreticilerin yükünü artırdığını, desteklemelere ulaşmanın ise sermaye gerektirdiğini belirtti.
Her iki üretici de desteklerin artırılmasını ve gerçek anlamda arıcılıkla uğraşanlara öncelik verilmesini istiyor. Sorkut, balın marketlerden değil doğrudan arıcıdan alınmasının önemine vurgu yaparak, balın ucuz bir ürün olmadığını ve yüksek emek ile maliyet gerektirdiğini kaydetti.
Sonuç olarak Isparta'da sedir balı sezonunun sonuna yaklaşılırken, ayçiçeği balı dönemine geçişle üretim sürüyor. Kalite açısından olumlu değerlendirmeler sürerken üreticiler destek, lojistik kolaylık ve düzenlemelerde iyileştirme talep ediyorlar.
Sedir balının ardından ayçiçeği balı sezonu başladı, kilogramı 600 ile 1000 liradan alıcı buluyor
