Gençlerde kalp krizi artışı ve güncel veriler
Kalp krizi uzun yıllar ileri yaş hastalığı olarak görülse de son yıllarda genç yetişkinlerde görülme sıklığında belirgin artış kaydedildi. ABD Ulusal Sağlık İstatistikleri Merkezi verilerine göre 2019'da 18-44 yaş grubunda yetişkinlerin yüzde 0,3'ü kalp krizi geçirirken, 2023'te bu oran yüzde 0,5'e yükseldi; dört yıllık süreçte yaklaşık %66'lık artış yaşandı. Aynı dönemde diğer yaş gruplarında görülme sıklığının azaldığı bildirildi.
Uzman görüşü: nedenleri ve klinik gözlemler
Medicana Bursa Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Dr. Mehmet Hamidi genç yaşta kalp krizlerinin artık istisna olmadığını belirtiyor. Dr. Hamidi şu değerlendirmeyi yaptı: “Poliklinikte artık yalnızca ileri yaştaki hastaları değil, 30’lu hatta 20’li yaşlardaki bireyleri de ciddi kalp-damar hastalıkları nedeniyle değerlendiriyoruz. Genç olmak tek başına kalp krizine karşı koruyucu değildir. Özellikle yüksek tansiyon, diyabet, kolesterol yüksekliği ve obezite gibi risk faktörleri erken yaşlarda ortaya çıktığında damar yapısında sessiz ama ilerleyici hasarlar oluşabiliyor.”
Genç kadınlarda artan risk
Çalışmalar, kalp krizinin halen erkeklerde daha sık görüldüğünü ancak genç kadınlarda görülme sıklığının arttığını ve sonuçlarının erkeklere göre daha ağır seyredebildiğini gösteriyor. Dr. Hamidi, kadınlarda belirtilerin farklı seyredebileceğine dikkat çekerek göğüs ağrısının yanı sıra nefes darlığı, mide bulantısı, sırt ve çene ağrısı gibi şikâyetlerin de önemsenmesi gerektiğini vurguladı.
COVID-19 ilişkisi
Bilimsel çalışmalar COVID-19 enfeksiyonunun kardiyovasküler sistem üzerinde uzun süreli etkiler bırakabileceğine işaret ediyor. Dr. Hamidi, pandeminin ilk yılında kalp krizine bağlı ölümlerde artış gözlendiğini, özellikle 25-44 yaş grubunda dikkat çekici yükseliş bildirildiğini belirtti. Güncel araştırmalar, COVID-19 geçiren bazı genç bireylerde enfeksiyon sonrasında uzun süre kalp krizi riskinin artabileceğini gösterirken, COVID-19 aşılarının kalp krizi riskini artırmadığı ve aksine enfeksiyona bağlı kardiyovasküler komplikasyonları azaltarak koruyucu etki sağladığı ifade ediliyor.
Önleme ve öneriler
Dr. Hamidi, kalp damar hastalıklarının büyük ölçüde önlenebilir olduğunun altını çiziyor ve genç yaşta düzenli sağlık kontrollerinin önemini vurguluyor. Erken tespit için yüksek tansiyon, diyabet ve kolesterol taramaları ile yaşam tarzı değişiklikleri öneriliyor: sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sigaradan uzak durmak, ideal kiloyu korumak ve yeterli uyku. Ailesinde erken yaşta kalp hastalığı bulunan bireylerin gecikmeden kardiyolojik değerlendirmeden geçmesi öneriliyor.
Uyarıcı belirtiler
Uzmanlar, genç yaşta görülen göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, açıklanamayan halsizlik ve efor kapasitesinde azalma gibi belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiğini, erken teşhis ve tedavinin kalıcı kalp hasarını önlemede hayati önem taşıdığını vurguluyor.
MEDİCANA BURSA HASTANESİ KARDİYOLOJİ UZMANI DR. MEHMET HAMİDİ
