Gaziantep’te kışın geleneksel ısıtıcıları:
Gastronomi kenti Gaziantep’te kış aylarıyla birlikte paça ve beyrana olan talep belirgin şekilde yükseldi. Sabahın erken saatlerinden itibaren işyerlerine ve paçacı dükkânlarına yönelen vatandaşlar, uzun süre kaynatılmış et suyu ve parçalarından oluşan bu lezzetlerle hem soğukla mücadele ediyor hem de yöresel bir alışkanlığı sürdürüyor. Şehirde paça ve beyran, yalnızca bir yemek değil; kışın hafızaya kazınmış bir ritüel olarak kabul ediliyor.
Hazırlık ve pişirme süreci:
Paça ve beyran hazırlığı emek isteyen aşamalardan oluşuyor. Geleneksel tariflere göre kelle paça, kemik suyu, ayak, dil, beyin ve yanak gibi parçaların uzun süre kaynatılmasıyla hazırlanıyor. İşletme sahibi Uğur Dertli, bu süreçle ilgili olarak, "Kelle paça ve beyran, kış aylarının vazgeçilmez lezzetleri arasında yer alıyor" ifadelerini kullanıyor. Dertli ayrıca hazırlığın meşakkatine dikkat çekerek, kellemizin ortalama 14 saat piştiğini; beyranın etinin yaklaşık 11 saat, suyunun ise kemikle birlikte 9 saat kaynatıldığını aktarıyor. Genel tarifte sarımsak ve kırmızı pul biberle servis edilen paça, uzun kaynama sayesinde özleşen suyu ve kuvvetli aromasıyla öne çıkıyor.
Günlük kültür ve tüketim alışkanlıkları:
Dertli, Gaziantep’te sabah paça ve beyran tüketmenin "kesinlikle bir kültür" olduğunu vurguluyor: "Güne ciğer, beyran ve paçayla başlarız." İşletmecinin anlattıklarına göre, paça birçok aile için soğuk algınlığına karşı başvurulan ilk çözüm; hatta Dertli, çocukluğunda soğukta babasının "Paça yapayım da ye" dediğini aktarıyor. Ayrıca paçanın içinde ayak parçasının bulunmasının önemine dikkat çekerek, "Paçanın içinde kesinlikle ayak olmalı. Çünkü kolajen dediğimiz şey ayakta bulunuyor" diyor ve dil, yanak, beyinden oluşan karışımın Antep paçasını oluşturduğunu ekliyor.
Vatandaşlardan Kübra Türkoğlu da kızıyla birlikte paça ve beyranı sıkça tükettiklerini anlatıyor: "Ne zaman hasta olsak buradayız. Etin ve et suyunun bağışıklığı güçlendirdiğini düşünüyoruz." Türkoğlu, mekânı temiz ve güvenilir bulduklarını; kızının da paçaya alıştığını söyleyerek, "Asıl Gaziantepliler bilir ki ilaç paça ve beyrandır" ifadelerini kullanıyor. Anne ve kızın aynı masada paça içtiği anlar, hem yerel yaşamın bir parçası hem de kış günlerinin fotoğraflık kareleri olarak öne çıkıyor.
Gaziantep’te paça ve beyran geleneği; uzun pişirme süreleri, belirgin baharat kullanımı ve toplum içindeki yeriyle kış aylarının simgelerinden biri olmaya devam ediyor. Hem lezzet hem de şifa beklentisiyle tercih edilen bu tarifler, kent kültürünün devamlılığını yansıtıyor.
GAZİANTEP'TE KIŞ AYLARININ GELMESİYLE BİRLİKTE KENTİN ÖNEMLİ LEZZETLERİ ARASINDA YER ALAN PAÇA VE BEYRANA İLGİ ARTTI.