Gaziantep'te 55 yıldır zurna üreten Hüseyin Öztürk, kentteki iki ustadan biri
70 yaşındaki Hüseyin Öztürk, Gaziantep'te halk oyunları, nişan, düğün, miting ve açılışlarda davulla birlikte tercih edilen zurna üretimini 55 yıldır sürdürüyor. Öztürk, kentin kültürel mirası olarak görülen zurna yapımını geleneksel yöntemlerle atölyesinde devam ettiriyor ve ürettiği enstrümanları Türkiye’nin dört bir yanına gönderiyor.
Mesleğe başlangıç
İlkokulu bitirdikten sonra bu zanaatı öğrenen Öztürk, çıraklık dönemini ustasının yanında geçirdi. Mesleğe erken yaşta başlayan ustanın meslek yaşamı, yıllar içinde atölye ve üretim üzerine şekillendi.
Öztürk'ün sözleri: "Ben bu mesleğe 15 yaşında başladım. Ustamın yanında mesleğe başladım. Ustam iyi zurna yapıyordu. İyi bir ustaydı. O günden beri mesleğe halen devam ediyorum. 1975 yılında askere gittim. Ondan sonra dükkanımı açtım. Halen devam ediyorum. O zaman bu meslek güzeldi, çalışırdık. Başka bir meslek de öğrenmedim. Eskiden mesleğimiz iyiydi. Şimdi pek para kazanamıyoruz ama yine de idare ediyoruz"
Üretim süreci
Öztürk, zurna yapımında geleneksel malzemeleri ve adımları koruyor. Kayısı ağacı kullanılan enstrümanın üretim sürecinde ağaçların kurutulması, tornada içlerinin boşaltılması, tığ ile akort deliklerinin açılması, tel takılması ve boyama işlemleri yer alıyor. Usta, atölyesinde temel aletlerle üretimi sürdürüyor.
Öztürk'ün sözleri: "Bizim akrabalarımızda bu meslekte çalışan vardı. Biz de bu zurna yapan ustanın yanında çalıştık. O zaman bu mesleği öğrendim. Ustamın yanında 9 yıl çalıştım. Askeri gidip geldim. Ayrı dükkan açtım. Mesleğimiz olduğu için meslek bize çok kolaydı. Bir zorluğunu görmedim. Bir tane makinem vardı. Hala o makineyle üretim yapıyorum ve ben devamlı zurna üzerine çalıştım"
Gelecek kaygısı ve azalan talep
Öztürk, mesleğin temsilcilerinin azalmasından ve çırak bulamamasından duyduğu endişeyi dile getiriyor. Eskiden yoğun talep olan zurna üretiminin, orkestraların yaygınlaşması ve zurna çalan sayısının azalmasıyla birlikte gerilediğini belirtiyor.
Öztürk'ün sözleri: "Önceki yıllarda mesleğimiz çok güzeldi, sürekli çalışırdık ve para kazanırdık. Ama şimdi eski işler kalmadı. Zurna çalan azaldı. Orkestra çıktı. Mesleğimizi öldürdüler. Eskiden ustalar çoktu. Her köşede bu mesleği yapanlar vardı ama zurna yapan yoktu. Zurna yapan bir kişiydi. Zaten mesleği de bana o ustam öğretti. Gaziantep’te tek zurnacı ustamdı. Şimdi zurna yapan iki usta kaldı"
Üretilen zurnaların müşteriye satıldığını, eskiden şehir dışından da yoğun talep geldiğini ancak şimdi işlerin azaldığını belirten Öztürk, üretim kapasitesinin sınırlı olduğunu söylüyor: "Yaptığım zurnaları müşterilerime satıyorum. Eskiden müşterim çoktu. Şehir dışından çok müşterim geliyordu. Mesleğimiz gittikçe ölmeye mahkum ve eski müşterilerim yok. Önceki yıllarda biz hiç boş durmazdık, çalışırdık". Usta ayrıca bir günde ortalama bir adet zurna üretebildiğini ifade ediyor.
Müzisyenin görüşü
Müzisyen Şükrü Özçalar da Gaziantep'te zurna üretiminin azaldığını doğruluyor ve ihtiyaç duyduklarında Hüseyin Usta'ya yöneldiklerini belirtiyor.
Özçalar'ın sözleri: "Zurna çalmayı babamdan öğrendim. Yaklaşık 30 seneden beri de bu işi yapıyorum. Mesleğimiz biraz geriledi. Zurna lazım olduğunda Hüseyin ustadan alıyorum. Gaziantep’te zurna yapan sadece iki kişi var. Zurna lazım olduğunda Hüseyin ustaya yaptırıyoruz. Bugüne kadar hep kendisiyle çalıştık. Hüseyin usta çok güzel bir zanaatkar. O yüzden memnun olduğumuz için zurnayı hep kendisine yaptırıyoruz"
Özetle, Gaziantep'te 55 yıldır atölyesinde zurna üreten Hüseyin Öztürk, geleneksel üretim sürecini sürdürürken mesleğin gelecek kuşaklara aktarılması konusunda endişe taşıyor ve kentte zurna yapan ustaların sayısının ikiye düşmüş olması bu kaygıyı güçlendiriyor.
55 YILDIR AĞAÇLARA ŞEKİL VERİP ZURNA YAPIYOR
