Müze açılışı ve katılımcılar:
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından açılışı yapılan müze, Nobel ödüllü bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar ile ailesinin de katılımıyla törenle hizmete girdi. Açılışta Mardin Valisi Tuncay Akkoyun, Savur Kaymakamı Enes Emircan Buyuran, Savur Belediye Başkanı Engin Uğur Hamidi, Ömerli Belediye Başkanı Hüsamettin Altındağ, Yeşilli Belediye Başkanı Hayrettin Demir ve AK Parti Mardin İl Başkanı Mehmet Uncu gibi yerel yöneticiler hazır bulundu.
Tören konuşmasında Bakan Ersoy, açılan müzenin Sancar’ın hayatını, bilimsel çalışmalarını ve başarılarını gelecek kuşaklara aktarmayı amaçladığını vurguladı ve gençlerin hayal kurma ile bu hayalleri gerçekleştirme inancının bir ülkenin geleceğini şekillendireceğini belirtti.
Sancar’ın hikayesinin görünür kılınması:
Ersoy, Aziz Sancar’ın Savur sokaklarından bilim dünyasının zirvesine uzanan yolculuğunu, çalışmanın, sabrın ve öğrenme arzusunun örneği olarak nitelendirdi. Sancar’ın başarılarının yalnızca ödüllerle ölçülemeyeceğini söyleyen Ersoy, müzenin esas amacının bu başarıların arkasındaki emek, süreç ve kararlılığı gençlere göstermesi olduğunu ifade etti.
Müzenin açılışında Bakan Ersoy’un sözleri şu şekilde aktarıldı: "Bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz bu müze tam olarak bu ayrıntıları görünür kılmak; başarının sonuçtan önce o sonuca ulaşmak için yürünen yolda, harcanan zamanda, sabırda, gayrette ve emekte saklı olduğunu göstermek için hayata geçirilmiş bir projedir."
Tarihi yapı ve restorasyon çalışmaları:
Aziz Sancar’ın doğup büyüdüğü evin tarihi dokusu korunarak müze işlevi kazandırıldı. Yapının geçmişinin 1938 öncesine uzandığı, taş duvarları, avlusu ve odalarıyla Savur’un geleneksel konut mimarisini günümüze taşıdığı belirtildi. Ersoy, yapının aynı zamanda Sancar’ın yetiştiği toplumsal yapının bir aynası olduğunu ve bölgenin yaşam tarzı ile tarihi hafızasını yansıttığını vurguladı.
Restorasyon sürecinde yapılan uygulamalar arasında yapısal güçlendirme, sıva, taş temizliği, derz, betonarme döşeme ve yalıtım çalışmaları; özgün mimari karakterin korunması için çörten, baca, taş silme, motif ve kitabe gibi elemanlara yönelik müdahalelerin yer aldığı açıklandı. İç mekanlar ise dönemin özgün işlevlerine uygun şekilde düzenlendi.
Müze düzeni, koleksiyon ve kullanım planı:
Dört katlı kagir yapının birinci katında 395 metrekarelik alanda müze düzeni oluşturuldu. Müzede Sancar’ın yaşamına dair belgeler, fotoğraflar, tıp aletleri, diplomalar, cübbeler, aldığı hediye ve ödüller ile bilimsel çalışmalarına ilişkin dosyaların sergilendiği üç ayrı salon hazırlandı. Oluşturulan koleksiyon, Sancar’ın doğduğu mekandan bilimsel başarılarına uzanan yolculuğu somutlaştırmayı hedefliyor.
Bakan Ersoy, binanın diğer katlarının ve bodrumunun ise Mardin Valiliği tarafından okuma salonu ve bilim merkezi olarak kullanılacağını belirtti. Bu düzenlemenin, müzenin yalnızca anma işleviyle kalmayıp, gençlerin bilimle buluştuğu, çalıştığı ve ilham aldığı bir merkez olarak işleyeceğini göstermeyi amaçladığı ifade edildi.
Müze, Sancar’ın yaşam öyküsünü ve bilimsel mirasını yaşatmanın yanı sıra Savur’un tarihî kimliğini koruyarak geleceğe taşıma hedefiyle de tanımlandı. Ersoy, projede görev alan uzmanlara, mimarlara, restoratörlere, sanat tarihçilerine ve uygulama ekiplerine teşekkür etti ve Aziz Sancar ile ailesine şükranını sundu.
Sancar’ın değerlendirmesi ve çağrısı:
Prof. Dr. Aziz Sancar da müzenin özgün dokusunun korunmasından memnuniyet duyduğunu belirterek, evi için "gerçekten hem otantik hem de harika bir evimiz olmuş ve inşallah bir bilim yuvası olur" dedi. Bilim merkezinin çocukların bilimle buluştuğu bir yer olmasını istediğini vurgulayan Sancar, TÜBİTAK ile yeniden görüşeceğini ve buranın desteklenmesi gerektiğini ifade etti: "Burayı desteklememiz lazım. Burada bizim çocukların bilim öğrenmesi lazım. Onlara yardım etmemiz lazım."
Konuşmaların sonunda Bakan Ersoy, Aziz Sancar’ın hayatının yeni nesiller için bir ilham ve örnek niteliği taşıdığını belirterek müzenin Mardin’e, Savur’a ve ülkenin kültür hayatına hayırlı olmasını diledi. Sancar’ın ve müzenin taşıdığı bu misyon, gençlerin hayal kurma ve bu hayalleri gerçekleştirme inancını güçlendirmeyi hedefliyor.
Mardin Savur'dan Nobel’e uzanan yolculuğun başladığı ev artık müze
