Gaziantep’te 45 Yıllık Semerci Ustası Mehmet Danaoğlu, Baba Mesleğini Yaşatma Mücadelesi
Gaziantep’te babasından öğrendiği semercilik mesleğini 45 yıldır sürdüren 54 yaşındaki Mehmet Danaoğlu, el işiyle hazırladığı semer, palan, heybe ve başka hayvancılık ekipmanlarını hâlâ üretmeye devam ediyor. Teknolojinin yaygınlaşması ve tarımda makinelerin artmasıyla birlikte talebin azaldığı bu geleneksel zanaatı yaşatmak için yoğun çaba gösteriyor.
Babasından çıraklıktan ustalığa
Nizip ilçesinde ilkokul yıllarında okul çıkışlarında ve tatil günlerinde babasının yanında çalışarak mesleğin inceliklerini öğrenen Danaoğlu, henüz 7-8 yaşlarındayken çırak olarak başladığı işi bugün hala sürdürüyor. Baba mesleğini sürdürmenin hem gururunu hem de zorluklarını taşıdığını belirtiyor. Babasının vefatının ardından ağabeyiyle Gaziantep’e yerleşen Danaoğlu, mesleği aile içinde nesilden nesile aktarmaya çalışıyor.
Atölye, üretim ve müşteriler
Şahinbey ilçesi Suyabatmaz Mahallesi’ndeki 6 metrekarelik dükkanında üretim yapan Danaoğlu, ürettiği ürünleri tarım ve hayvancılığın yoğun olduğu bölgelere gönderiyor. Yük ve binek hayvanları için hazırladığı semer ve diğer ekipmanları, özellikle traktörlerin giremediği tarlalarda at veya eşek kullanan çiftçiler sipariş ediyor. Danaoğlu, 45 yıllık meslek birikimiyle üç çocuğunu üniversitede okutmanın gururunu taşıdığını ifade ediyor.
El yapımı üretimin zorlukları ve talep azalması
Danaoğlu, yaptığı ürünlerin tamamen el emeği olduğunu ve yeni birinin bu işi kısa sürede öğrenmesinin zor olduğunu vurguluyor. Köylerde ve dağlık alanlarda at, eşek ve katır kullanımının azalması; traktör ve modern tarım araçlarının yaygınlaşması semercilik mesleğinin gerilemesine neden oldu. Gaziantep gibi büyük kentlerde müşteri sayısının azaldığını, müşterilerinin daha çok İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinden geldiğini belirtiyor.
Ustanın sözleri
Mesleğe erken yaşta başladığını ifade eden Danaoğlu, şu cümleyi aktarıyor: "8 yaşından beri bu mesleği yapıyorum".
Atölye dönemine dair gözlemlerini ise şöyle aktarıyor: "Dükkanımızda babam, kardeşim ve ben birlikte çalışıyorduk. Diğer kardeşlerim bu mesleği yapmadı. Şu anda mesleği sadece ben, ağabeyim ve yeğenim yapıyoruz. Bu meslek dışarıdan göründüğü gibi değil, dışarıdan basit bir iş görünüyor ama basit de değil. Çünkü bu meslek çok ustalık isteyen bir meslek olduğu için yeni birisi gelse 2-3 sene burada uğraşsa palanları bile yapamaz. Çünkü yaptığımız ürünler tamamen el ürünüdür."
Mesleğin genç kuşak tarafından tercih edilmemesinden duyduğu endişeyi şöyle özetliyor: "Çocuklarımız bile bu mesleği öğrenmek istemedi. Bizde artık son nesiliz. Bizde meslek ölmesin diye yapıyoruz. Çıraklık dönemimizde sadece Nizip’te 10-15 usta vardı. O ustalardan bir tanesi bile kalmadı. Bu meslek kolay bir meslek değil, tamamen el emeği istiyor."
Gaziantep ölçeğine dair tespitini de vurguluyor: "2 milyonluk şehirde sadece 2-3 usta var."
Sonuç: Geleneksel zanaatın korunma mücadelesi
Semercilik gibi dayanıklı el sanatları, tarım ve hayvancılıktaki dönüşümden doğrudan etkileniyor. Mekanizasyonun yaygınlaşması talebi azaltırken, zanaatkârların sayısının düşmesi bu bilgi ve becerinin gelecekte daha da nadir hale gelme riskini beraberinde getiriyor. Mehmet Danaoğlu’nun deneyimi, yerel düzeyde süregelen bu tür mesleklerin korunmasının zorluklarını ve sürdürülebilirliğinin önemini gösteriyor.
GAZİANTEP’TE 45 YILLIK SEMERCİ USTASI MESLEĞİNİ YAŞATMAYA ÇALIŞIYOR
