Brüksel zirvesi ve Frederiksen'in açıklamaları
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Belçika’nın başkenti Brüksel’de düzenlenen gayriresmi Avrupa Birliği Liderler Zirvesi öncesinde yaptığı kapı önü açıklamasında, Grönland krizinde Danimarka’ya destek veren Avrupa ülkelerine teşekkür ederek sözlerine başladı. Frederiksen, "Grönland dahil Danimarka olarak Avrupa’nın dört bir yanından aldığımız destek için ne kadar minnettar olduğumuzu ifade etmek istiyorum" dedi.
Frederiksen, ABD ile Grönland konusunda müzakere seçeneğini dışlayarak, Danimarka’nın egemenliğinin sınırlarının korunacağını vurguladı. Başbakan, "Kırmızı çizgilerimiz tartışmaya açık değil" ifadelerini kullanarak, egemenlik konusunun pazarlığa tabi olmadığını belirtti.
Kırmızı çizgiler, ikili ilişkiler ve güvenlik
Frederiksen, ABD ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın Danimarka’nın egemenliğini ihlal edemeyeceğini söyledi ve iki ülke ilişkilerini "daha geleneksel, siyasi ve diplomatik bir şekilde" ele alabileceklerini belirtti. Başbakan ayrıca NATO’dan Arktik bölgesinde daha fazla mevcudiyet talep ettiklerini; "NATO’nun Grönland dahil olmak üzere Arktik bölgesinde daha fazla varlık göstermesine ihtiyacımız var" dedi.
Soruya, Danimarka’nın sadece askeri üsler için dahi olsa Grönland’da ABD’ye toprak verip vermeyeceği yönündeki soruya verdiği yanıtta Frederiksen, "En başından söyledik, egemen bir devlet statümüz üzerinde tartışılamaz. Bu değiştirilemez. ABD ile güvenlik konusunda her zaman olduğu gibi birlikte çalışmaya hazırız" ifadelerini kullandı.
AB liderlerinin ortak mesajı
Almanya Başbakanı Merz
Almanya Başbakanı Merz, zirve öncesi yaptığı açıklamada Avrupa’nın transatlantik ittifakından vazgeçilemeyeceğini vurguladı: "Transatlantik ittifakından öylece vazgeçemeyiz. Bu ittifakı 75 yılı aşkın bir sürede inşa ettik. Avrupa ile ABD arasındaki ittifak, şimdiye kadar kurulmuş en başarılı siyasi ittifaktır" dedi ve NATO’yu korumanın önemine dikkat çekti.
Fransa Cumhurbaşkanı Macron
Macron, Grönland ile ilgili gerilimlerin ardından atmosferin yumuşamasından memnuniyet duyduğunu belirtti. Ancak dikkatli olunması gerektiğini vurgulayarak, "Yine de son derece tetikte kalmayı sürdürüyoruz. Yeni tehditler olursa elimizdeki araçları kullanmaya hazırız" diye konuştu. Macron, Avrupa’nın birlik içinde hareket ettiğinde elindeki araçlarla düzeni sağlayabildiğinin görüldüğünü de ekledi.
AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, transatlantik ilişkilerin zarar gördüğünü ve AB’nin farklı senaryolara hazırlıklı olması gerektiğini söyledi. Kallas, "Transatlantik ilişkiler, geçtiğimiz hafta kesinlikle büyük bir darbe aldı" değerlendirmesinde bulundu ve Avrupa’nın ilişkileri çöpe atma niyetinin olmadığını vurguladı: "Verilmesi gereken sinyal güçtür. Gücümüz ise birlikten geliyor."
Kallas ayrıca Barış Kurulu tartışmasına değinerek, kurulun Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararında öngörüldüğü şekilde ve sınırlı kapsamda, özellikle Gazze ile sınırlı tutulması koşuluyla işbirliğine açık olunabileceğini belirtti.
Yunanistan Başbakanı Miçotakis
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Grönland konusunda "makul bir taviz için alan bulunduğunu" söyledi ve Danimarka ile Grönland’ın egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı. Miçotakis, birlik ve kararlılıkla çözüm bulunabileceğine inandığını ifade etti.
Değerlendirme ve sonuç
Zirvede öne çıkan unsur, Danimarka’nın Grönland üzerindeki egemenlik hassasiyeti ile Avrupa liderlerinin transatlantik ilişkiler ve Arktik güvenliğine ilişkin ortak yaklaşımı oldu. Liderler, farklı ifade ve tonlara rağmen birlik ve koordinasyon mesajı verdi; NATO’nun bölgedeki rolü ve diplomasi öncelikli çözüm beklentisi öne çıktı. Frederiksen'in "kırmızı çizgilerimiz" vurgusu, egemenlik konusunun tartışma dışı tutulduğunu net biçimde ortaya koydu.
Genel olarak zirve, Avrupa liderlerinin hem ABD ile ilişkileri sürdürme isteğini hem de kendi egemenlik ve güvenlik çıkarlarını koruma kararlılığını aynı anda ilettiği bir platform olarak kayda geçti.
EPA - BRÜKSEL (İHA) - DANİMARKA BAŞBAKANI METTE FREDERİKSEN, BELÇİKA'NIN BAŞKENTİ BRÜKSEL'DE GRÖNLAND KONULU GAYRİRESMİ AVRUPA BİRLİĞİ (AB) LİDERLER ZİRVESİ ÖNCESİNDE YAPTIĞI KONUŞMADA, ABD İLE GRÖNLAND KONUSUNDA MÜZAKERE SEÇENEĞİNİ İHTİMAL DIŞI BIRAKARAK, "KIRMIZI ÇİZGİLERİMİZ TARTIŞMAYA AÇIK DEĞİL" DEDİ.
