Fidan: Suriye'nin toparlanması için bölgesel dayanışma ve diplomasi gerektiğini vurguladı
ABD, Avrupa ve bölgedeki aktörlerle yürütülen temasların ardından Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriyeli mevkidaşı Esad Hasan Şeybani ile Dışişleri Bakanlığı'ndaki ortak basın toplantısında Suriye'nin yeniden inşası ve güvenliğinin önceliğine dikkat çekti.
Görüşme ve ziyaretlerin kapsamı
Fidan, Şeybani ve beraberindeki heyeti ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu belirterek, toplantıda Suriye Savunma Bakanı Murhef Ebu Kasra ve Suriye İstihbarat Başkanı Hüseyin Salameh'in de bulunduğunu söyledi. Geçen hafta heyetiyle birlikte Şam'da olduğunu ve Şeybani ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile verimli görüşmeler gerçekleştirdiklerini aktardı.
Fidan, Suriye'de ve bölgede gelişen dinamiklerin kendilerini sık sık bir araya getirmeyi zorunlu kıldığını ifade ederek, bu yakın çalışmanın sürdürüleceğini kaydetti.
8 Aralık sonrası gelişmeler ve umut
Bakan, 8 Aralık'ta Suriye'de yeni bir sayfanın açıldığını, iç savaş ve kaosun durduğunu ve bunun Suriyeliler ile bölge için yeni bir umut kapısı oluşturduğunu söyledi. Yurt dışında bulunan Suriyelilerin geri dönmeye başladığını, ekonomik yatırımlar ile altyapı, üstyapı ve enerji ihalelerinin gündeme geldiğini, yaptırımların kalkmaya başladığını ifade etti.
Güvenlik ve meydan okumalar
Fidan, Lazkiye ve Süveyda'daki hareketlilik ile YPG'nin sisteme entegre olamama çabalarının, açılan olumlu sayfanın istenildiği gibi sürmesini zorlaştırabileceğini belirtti. Bu meydan okumaların doğasının iyi analiz edilmesi, gerekli tedbirlerin alınması ve işbirlikleri kurulması gerektiğini vurguladı.
Bu kapsamda altyapı, enerji, ekonomi, yatırım, ticaret, eğitim, kültür ve turizm alanlarında işbirliği yapılırken, stratejik yüksek politika konularının da düzenli olarak ele alınması gerektiğini söyledi. Özellikle Süveyda olaylarının ardından Amman'da düzenlenen toplantı serisini Türkiye olarak desteklediklerini kaydetti.
Bölgesel aktörlere çağrı ve uyarılar
Fidan, İsrail yönetimine yönelik olarak, güvenliğin komşu ülkelerin zayıflığından kaynaklanmadığını; aksine bu ülkelerin müreffeh ve istikrarlı olmasının bölgesel güvenlik için gerekli olduğunu belirtti. Atılacak adımların bölgedeki diğer krizleri tetikleme riskine dikkat çekti.
Ayrıca, Türkiye'nin ABD, Avrupa ve bölge muhataplarıyla yakın fikir alışverişinde bulunduğunu, muhtemel krizleri önceden analiz edip uyarılarda bulunduklarını ifade etti.
Hakların korunması ve toplumsal uzlaşı
Fidan, yeni Suriye yönetiminin vizyonunun tüm mezheplerin, inançların ve azınlıkların kendilerini eşit hissedeceği bir Suriye oluşturmak olduğunu kaydetti. Dürzilerin, Alevilerin ve Kürtlerin haklarının korunması gerektiğini, intikam ve ayrıştırıcı politikaların uygulanmaması gerektiğini vurguladı.
En büyük önceliğin halkın can güvenliğinin sağlanması, ülkenin toprak bütünlüğü ve egemenliğinin korunması ile siyasal kurumların yeniden işler hale getirilmesi olduğunu söyledi. Yeni yönetimin bu konularda yoğun adımlar attığını ancak yolun başında olunduğunu belirtti.
YPG/SDG süreci ve diplomasiye vurgu
Suriye'de SDG adı kullanan terör örgütü PKK/YPG'nin silah bırakmayacakları yönündeki açıklamalar ve 10 Mart mutabakatının uygulanmaması sorusu üzerine Fidan, sürecin barışçıl bir entegrasyon hedefi taşıdığını, iki tarafta da barış ve sulh yoluyla ilerleme iradesi olduğunu söyledi. Bu iradenin tarihi olduğuna işaret etti.
Fidan, süreci olumlu bulan aktörler arasında ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack'ın da bulunduğunu belirtti ve YPG yönetim kadrolarının zaman kazanma politikası yerine entegrasyon sürecine katkı vermesi gerektiğini ifade etti.
Sonuç: Bölgesel destek ve sürdürülebilir vizyon
Fidan, Suriye'nin yeniden ayağa kalkmasının bölge için bir tehdit değil fırsat olduğunu, bu vizyonun hayata geçmesi için başta Suudi Arabistan, Ürdün, Katar, Irak ve diğer bölge ülkelerinin birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi. Bu hedefin hayata geçmesini istemeyenlerin ancak bölgenin iyiliğini istemeyenler olabileceğini belirterek, buna karşı durmanın bir görev olduğunu vurguladı.
Fidan'ın konuşması soru-cevap bölümünün ardından sona erdi ve toplantıda dile getirilen temel mesajlar, Suriye'nin güvenliği, yeniden yapılanması ve bölgesel işbirliğinin gerekliliği etrafında şekillendi.
