Eti Bakır entegre üretimle yılda 500 bin ton atığı ekonomiye kazandırıyor
Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında konuşan Eti Bakır Sürdürülebilirlik ve Yönetim Sistemleri Direktörü Gamze Şen Topal, şirketin entegre üretim modeli ve sürdürülebilirlik uygulamalarını anlattı. Şen Topal, madenciliğin yeşil dönüşüm için temel bir sektör olduğunu vurgulayarak sürdürülebilirliğin; kaynak verimliliği, çevresel etkinin azaltılması ve yerel değer yaratma olmak üzere bütüncül bir yönetim yaklaşımı gerektirdiğini belirtti.
Entegre üretim ve döngüsel ekonomi:
Şirketin entegre modelinde işletmelerin çıktılarını diğer tesislerin girdisine dönüştürme prensibi ön planda. Şen Topal, Samsun tesisinde konsantreden katot bakır üretimi sırasında açığa çıkan gazdan asit ve gübre üretildiğini, Kastamonu Küre'deki pirit konsantresinin ise Mardin Mazıdağı tesisinde hammadde olarak kullanıldığını aktardı. Bu yaklaşım sayesinde Mazıdağı tesisinde yıllık yaklaşık 500 bin ton ikincil hammadde geri kazanılıyor.
Sürdürülebilirliği ayrı projeler olarak yürütmek yerine üretim süreçlerine entegre ettiklerini söyleyen Şen Topal, şirketin döngüsel ekonomi uygulamalarını pelet demir yatırımı gibi devam eden adımlarla güçlendireceğini ifade etti.
Enerji, su ve karbon yönetimi:
Enerji verimliliği projeleriyle şirketin ilk sürdürülebilirlik raporunda 12 bin ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önlenmesine katkı sağlandığı, Kapsam 1 emisyonlarında ise yüzde 11 azalma raporlandığı belirtildi. Şirket, Mardin ve Ağrı'daki güneş enerji yatırımlarıyla yılda yaklaşık 160 bin MWh yenilenebilir elektrik üretiyor ve bunun karşılığında yaklaşık 100 bin ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önlenmesine katkı sağladığını belirtti.
Su yönetiminde ise 2024 performansı kapsamında yapılan iyileştirmelerle 3,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlandığı, Küre'de proses suyunun yaklaşık %92'sinin geri kazanılarak yeniden kullanıldığı bildirildi. Şen Topal, işletmelerin özelliklerine göre su, arazi veya iklim risklerinin farklılık gösterdiğini ve bunun işletme bazlı önceliklendirmeyi gerektirdiğini vurguladı.
Biyoçeşitlilik, rehabilitasyon ve toplumsal farkındalık:
Şen Topal, biyoçeşitlilik çalışmalarında sadece ağaç sayısına bakılmaması gerektiğini, yerel bitki örtüsü, toprak ve yaban hayatının birlikte değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Adıyaman'da sekiz yıldır dağ keçilerini destekleme çalışmaları yürütüldüğünü, Murgul ve Cerattepe'de yaban hayatı izlemelerine yönelik uygulamalar yapıldığını aktardı.
Rehabilitasyon çalışmalarının performansını değerlendirirken fidan tutma oranları, toprak durumu, erozyon ve yaban hayatı gözlem verilerinin birlikte ele alındığını söyleyen Şen Topal, Eti Bakır'ın genel performansının yaklaşık %90 seviyelerinde olduğunu belirtti. Mazıdağı'ndaki rehabilitasyon alanında çıkan yangından etkilenen 23 hektar için yaklaşık 28 bin 800 fidan ile yeniden ağaçlandırma yapıldığını aktardı ve başarının yalnızca dikim sayısıyla ölçülmemesi gerektiğini ifade etti.
Şirket, lojistik kaynaklı çevresel etkileri azaltmak için de yatırımlar yapıyor. Murgul'da 62,5 kilometrelik hidrolik taşıma hattı çevresel etkileri düşürürken, Cerattepe'deki teleferik sisteminin orman içi karayolu taşımacılığına bağlı yılda yaklaşık 1 milyon litre yakıt tüketimini önlediği belirtildi.
Eti Bakır, iklim ve doğa bağlantılı riskleri işletme bazında değerlendirdiği raporunu 2025 verileriyle hazırladı ve TCFD ile TNFD uluslararası çerçevelerinden yararlandığını; bu raporun, madencilik sektöründe TNFD kapsamında doğa bağlantılı risklerin değerlendirildiği ilk çalışma olduğunu açıkladı.
Gamze Şen Topal, sürdürülebilirliğin proje bitiş tarihi olan bir faaliyet değil, sürekli ölçme, gözden geçirme ve geliştirme gerektiren bir süreç olduğunu belirterek Eti Bakır'ın önceliklerini enerji, karbon ve su yönetimi olarak sıraladı. Şirket ayrıca üretim süreçlerinde izlenebilirlik, şeffaflık ve sorumlu tedarik beklentilerini güçlendirmeyi hedefliyor.
COP31 kapsamında Eti Bakır'ın da yer alacağı panelde endüstriyel simbiyoz, kaynak verimliliği ve biyoçeşitlilik deneyimlerinin paylaşılacağı bildirildi; Şen Topal, Cengiz Holding'in organizasyondaki ortaklığını kurumsal sorumluluk açısından önemseyerek sürdürülebilir sanayinin geleceğini tartışacaklarını ifade etti.
ETİ BAKIR SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE YÖNETİM SİSTEMLERİ DİREKTÖRÜ GAMZE ŞEN TOPAL