Erzurum'da ehram dokumacılığı devlet desteğiyle sürüyor
Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde görev yapan 10 ehram dokuma ustası, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı belgesiyle devlet sanatçısı unvanı altında çalışmalarını sürdürüyor. Türkiye'de ehram dokumacılığında görev yapan tek topluluk olarak tanımlanan bu ekip, asırlık dokuma geleneğini hem korunur hem de geliştirir bir yaklaşımla yürütüyor.
Yapım süreci ve teknik detaylar:
Ehram, geçmişte kadınların örtünmesi amacıyla kullanılan yöresel bir dış giysi olarak biliniyor. Üretim sürecinin ilk adımı, haziran ayında kırkılan koyunların yünlerinin köylerden seçilmesiyle başlıyor. Yünler geleneksel yöntemlerle, çoğu zaman dere ve alabalık suyunda el yordamıyla yıkanıyor. Ardından yünler eğirilerek iplik ve çile haline getiriliyor. Dokuma öncesinde uygulanan haşıllama ve kirişleme işlemlerinin ardından uzatma çubukları yardımıyla tezgaha alınan iplikler üzerinde dokumaya geçiliyor.
Bir ehram ortalama 1000 ilmek içeriyor ve genellikle iki parçadan oluşup yaklaşık 2 metre eninde üretiliyor; ortası dikilip kenarlarına püskül ekleniyor. Üretim süresi desen yoğunluğuna göre değişiyor: sade desenli ehramlar yaklaşık 15 günde tamamlanırken, ağır ve karmaşık desenler 1–1,5 ay arasında zaman alabiliyor.
Gelenekselden moderne: kullanım alanları ve tasarım
Enstitü, ehramı yalnızca geleneksel kıyafet olarak değerlendirmiyor. Üretim portföyü; çanta, kırlent, aksesuar, sehpa örtüsü ve yatak örtüsü gibi ev dekorasyon ürünlerini de kapsayacak şekilde genişletildi. Ayrıca, yöreye özgü endemik bitkilerden elde edilen kök boyalar kullanılarak farklı renk seçenekleri oluşturuluyor. Bu yaklaşım, ehramın genç kuşaklar tarafından da benimsenmesini hedefliyor.
Enstitü yetkilileri ve ustalar, belgeyle sağlanan kurumsal desteğin hem geleneği koruduğunu hem de ustalara değer verdiğini vurguluyor. Bu çalışma, Erzurum kültürünün özgün bir parçası olan ehram dokumacılığının hem yaşatılmasını hem de çağdaş tasarım yaklaşımlarıyla yeniden yorumlanmasını amaçlıyor.
ERZURUM OLGUNLAŞMA ENSTİTÜSÜ BÜNYESİNDE GÖREV YAPAN 10 EHRAM DOKUMA USTASI, KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TARAFINDAN VERİLEN SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRAS TAŞIYICISI BELGESİYLE DEVLET SANATÇISI OLARAK ÇALIŞMALARINI SÜRDÜRÜYOR.