Erçek Gölü kıyılarında çekilme artışı ekosistemi tehdide ediyor
YILMAZ KAZANDİOĞLU - Van'da 'Kuş Cenneti' olarak tanımlanan ve göç rotalarının önemli duraklarından biri olan Erçek Gölü'nde, son dönemde kuraklık ve artan buharlaşma nedeniyle kıyı çekilmesi belirgin şekilde hızlandı. Bölge, Van Gölü Havzası içinde onlarca türden binlerce kuşa ev sahipliği yapıyor ve Kesin korunacak hassas alan statüsünde bulunuyor.
Nedenler: Kurak dönem uzaması ve buharlaşma
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada iklim değişikliğinin havzadaki su kaynaklarını etkilediğini belirtti. Yağış rejimindeki farklılıklar ve sıcaklıklardaki artışın, gölde şiddetli buharlaşmaya yol açtığını vurguladı.
Öğretim üyesi Alaeddinoğlu, bölgedeki sıcak ve kurak dönemin eskiden yaklaşık 1-1,5 ay sürdüğünü, bugün ise bunun 2-3 aya kadar uzadığını ifade ederek buharlaşmanın şiddetlendiğini ve gölün alan kaybetmesine neden olduğunu aktardı.
Uzman değerlendirmesi: Göl alanı ve ekosistem ilişkisi
Alaeddinoğlu, Erçek Gölü'nün ekosistem açısından taşıdığı önem üzerinde durdu. Gölün alan kaybetmesinin yalnızca su kütlesinin küçülmesi anlamına gelmediğini; burada sürekli kalan ve göç eden birçok kuş türünün yaşam döngüsünün etkilendiğini belirtti. Mevcut bulguların, yakın gelecekte de sürecin olumsuz seyredeceğine işaret ettiğini söyledi.
Prof. Dr. Alaeddinoğlu'nun değerlendirmesi özetle şu noktaları içeriyor: havzadaki sıcaklık artışı ve kuraklığın göl seviyesini düşürdüğü, bu durumun kuşların barınma ve beslenme alanlarını daralttığı ve sonuçta bölgedeki biyolojik çeşitlilik üzerinde baskı oluşturduğu.
Ekosistem ve kuş rotalarına etkileri
Erçek Gölü yalnızca yerel bir su varlığı değil; belli başlı kuş türlerinin üreme, beslenme ve konaklama alanı olarak bölgesel göç rotalarında kritik bir rol oynuyor. Gölün alan kaybı, besin zincirinde değişikliklere ve kuş rotalarında kaymalara neden olabilir. Alaeddinoğlu, gölün bu yıl ve önceki yıllarla kıyaslandığında çok ciddi derecede alan kaybettiğini vurguladı.
Uzman uyarıları, önümüzdeki yıllarda benzer iklimsel eğilimler devam ederse ekosistemin daha fazla zarar görme riskinin yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, hem biyolojik çeşitlilik hem de göçmen kuşların yaşam stratejileri açısından dikkat çeken bir tehdit oluşturuyor.
Sonuç: Erçek Gölü'ndeki çekilme, kuraklık ve buharlaşmanın birleşimiyle hızlanıyor. Koruma statüsüne rağmen bölgedeki ekosistemin sürdürülebilirliği, iklimsel değişimlerin seyrine bağlı olarak giderek daha kırılgan hale geliyor.
