Erakçi New York'tan snapback görüşmelerini değerlendirdi
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, New York'tan İran devlet televizyonuna bağlanarak Avrupa ile yapılan görüşmelere ve Birleşmiş Milletler yaptırımlarını yeniden yürürlüğe koymaya yönelik snapback sürecine ilişkin son görüşmelerini aktardı.
Avrupalı ülkelerin talepleri ve İran'ın tepkisi
Erakçi, İngiltere, Fransa ve Almanya'nın snapback mekanizmasını 3-6 ay uzatmak karşılığında İran'dan tüm nükleer materyallerini teslim etmesini istediklerini söyledi. Bu talebi 'aşağılayıcı' olarak nitelendiren Erakçi, böyle bir talebe boyun eğmeyeceklerini vurguladı.
Erakçi, sürecin yaklaşık iki-üç ay önce yoğun şekilde gündeme getirildiğini belirterek bu adımların İran'ı taviz vermeye zorlayacak bir atmosfer yaratma amaçlı olduğunu, Batılı tarafların konuyu medyada abarttığını ifade etti.
Müzakere süreci ve İran'ın önerileri
New York'ta ve öncesinde Avrupalılarla yapılan görüşmelerde İran'ın çeşitli öneriler sunduğunu söyleyen Erakçi, bu önerilerin müzakereye uygun, adil ve mantıklı çözümler içerdiğini, ancak karşı tarafça reddedildiğini aktardı. Bazı önerilerin bazı Avrupa ülkelerince kabul gördüğünü ancak Amerikan tarafını ikna etmediğini belirtti.
Erakçi, İran'ın adil ve dengeli bir anlaşmaya hazır olduğunu yineleyerek, 'Avrupalılar İran'ın tüm nükleer materyallerini teslim etmesini ve karşılığında snapback süresinin sadece 3 veya 6 ay uzatılmasını bekliyordu. Biz böylesine aşağılayıcı bir talebe boyun eğmedik, eğmeyeceğiz' ifadelerini kullandı.
Ekonomik etkiler ve Güvenlik Konseyi durumu
Erakçi, BM yaptırımlarının geri getirilmesi hâlinde İran'ın ekonomik zarar göreceğini kabul etti; bunun miktarının az da olsa ekonomik alanda hasar verebileceğini söyledi. Ancak bunun İran'ı vazgeçirmek için yeterli olmayacağını vurguladı.
Erakçi ayrıca, nükleer anlaşmanın taraflarından Çin ve Rusya'nın snapback'in aktif hale getirilmesinin yasadışı olduğunu ve snapback sürecinin 18 Ekim'de sona ereceğini vurguladıklarını aktardı. Güvenlik Konseyi'nde bu konuda bir fikir birliği olmadığını ve kanaatlerine göre mekanizmanın harekete geçirilmediğini belirtti.
Snapback mekanizmesinin teknik takvimi
İlgili süreçte İngiltere, Fransa ve Almanya, 28 Ağustos'ta 2015 nükleer anlaşmasındaki snapback mekanizmasını işletme kararı almıştı. Snapback süreci, yeni bir karar ya da son dakika anlaşması ile son tarih uzatılmazsa 28 Eylül gece yarısı sona erecek ve İran'a BM yaptırımları otomatik olarak yeniden yürürlüğe girecek.
Haberde ayrıca, dün BM Güvenlik Konseyi'nde sürecin uzatılmasını öngören karar tasarısının kabul edilmediği kaydedildi.
