Elazığ'ın tescilli lezzeti orcik, hasatla birlikte el emeğiyle hazırlanıyor
Elazığ'da üzüm ve ceviz hasadının başlamasıyla birlikte, coğrafi işaret tescilli orcik üretimi köylerde yoğun tempoyla devam ediyor. Bölgesel usullerle yapılan orcik, Türkiye'nin 81 iline ve yurt dışına, özellikle Almanya, Hollanda ve Rusya'ya gönderiliyor.
üretim aşamaları:
İş önce cevizlerin toplanıp kırılmasıyla başlıyor. Üzümler bağlardan toplanıp sıkıldıktan sonra, bölgeye özgü beyaz toprakla mayalandırılıyor; elde edilen şıra kazanda kaynatılıyor. Cevizler tek tek ipe diziliyor ve kaynayan üzüm şırasına 3-4 defa batırılarak orcik haline getiriliyor. Bu süreç hem emek yoğun hem de zaman alıcı; her adım geleneksel el işçiliğine dayanıyor.
talep ve üretim kapasitesi:
Değirmenönü (Zerteriç) köyünde yaşayan Servet Çakmak, ailesiyle birlikte yaklaşık 20 yıldır orcik üretiyor. Çakmak, üretimin nasıl büyüdüğünü şu sözlerle aktarıyor: "30 kiloyla bu işe başladım. Gün geçtikçe kilosu yükseldi. Orciğin lezzetinden dolayı komşular, akrabalar ve çevremizdeki vatandaşlar almaya başladı. Şu an da Türkiye’nin her tarafına yaptığımız orcikleri gönderiyoruz. Siparişlere yetişemeyecek duruma geldik. Sabah 04.00’ta kalkıyoruz akşama kadar devam ediyoruz. Sıkım olduğu gün ise saat 03.00’da başlayıp gece 24.00’a kadar çalışıyoruz. Bu sezonda doğru düzgün yatamıyoruz. Eylül’ün 15’inde orcik yapımına başlıyoruz, Ekim’in sonuna kadar devam ediyoruz."
Çakmak, üretim çeşitlerine dair de bilgi veriyor: "Biz sadece üzümden yapıyoruz. Normal üzüm, siyah üzüm ve köpük orcik yapıyoruz. Herhangi bir katkı yok, sadece üzüm, ceviz ve unun buluşmasından yapılıyor." Aile, daha önce kazanlarda elle karıştırma yöntemiyle çalışırken, fiziksel zorluklar nedeniyle artık karıştırmalı kazan kullanıyor. Günlük üretim kapasitesi yaklaşık 120 kiloye ulaşıyor ve ürünler iç pazara ek olarak Almanya, Hollanda ve Rusya'ya gönderiliyor.
Üreticiler, orcikin fabrikasyonla bir ilişkisi olmadığını; tamamının işçilik ve el emeğiyle hazırlandığını vurguluyor. Bölge halkı için hem kültürel bir miras hem de önemli bir geçim kaynağı olan orcik sezonu, yoğun bir emek ve yerel ustalığın birleştiği bir dönem olarak sürüyor.
ORCİK YAPIMINA 20 SENE ÖNCE BAŞLADIĞINI AKTARAN SERVET ÇAKMAK,
