Düzce'de el yapımı kemençe atölyesi
Karadeniz kültürünün simgesi kemençeyi hem çalan hem de üreten 57 yaşındaki İbrahim Güngen, Düzce'deki atölyesinde el işçiliğiyle ürettiği enstrümanları siparişe göre hazırlıyor. Çocuk yaşta başladığı çalma ve onarım deneyimi, zamanla enstrüman yapımında uzmanlaşmasına dönüştü.
Usta olma süreci
Güngen, ilk ilhamı köy düğünlerinde gördüğü bir kemençe ustasından aldığını anlatıyor. Kendi çabasıyla çalmayı öğrenirken, bozulan kemençeleri tamir ettirmek için gittiği ustaların tezgâhında işi öğrenmeye başladı. Güngen, "Babama kemençe istediğimi söyledim, serüvenim böyle başladı" diyerek sürecin başlangıcını özetliyor. Kendi ifadesiyle çok emek ve deneme-yanılma ile ustalık kazandı.
El işçiliğinin önemi
Güngen, fabrikasyon üretim ile el yapımı kemençenin birbirinden ayrıldığını vurguluyor: "Fabrikada bir kemençe bir saatte yapılıyor. Ben ise el işçiliğiyle 3-5 günde, bazen bir haftada yapıyorum." Usta, el emeğinin enstrümanın karakterine ve akort-telim ayarına doğrudan yansıdığını belirtiyor ve profesyonel müzisyenlerin el yapımı kemençeyi tercih ettiğini söylüyor.
Ağaç seçimi ve kurutma süreci
İyi bir kemençenin üretiminde kullanılan ağaç türleri ve kurutma sürecinin kritik olduğuna dikkat çeken Güngen, enstrümanın gövdesinde genellikle ardıç, dut veya yabani fındık ağacının kullanıldığını ifade ediyor. En önemli adımın ise ağaçların yaklaşık bir yıl kurutulması olduğunu belirtiyor: "Kuru ağaç olmazsa olmazımız. Akort ayarı ve ses tonunun doğru verilmesi enstrümanın kalitesini belirler."
Sipariş, fiyatlandırma ve hedef kitle
Güngen, atölyesinde hem amatör hem de profesyonel kullanım için kemençe üretiyor ve yurt içi ile yurt dışından gelen siparişlere yetişmeye çalışıyor. Amatör kemençeleri 12-13 bin, profesyonel kemençeleri ise 17-18 bin lira bandında satışa sunduğunu ifade ediyor. Usta, makineleşmenin enstrümanın ruhunu zedelediğini savunarak, el yapımı üretimin sürekliliğinin önemini vurguluyor.
İbrahim Güngenin çalışması, geleneksel enstrüman yapımının yaşatılması ve kaliteli ses üretiminin korunması açısından atölye modelinin önemine işaret ediyor.
İBRAHİM GÜNGEN
