Doç. Dr. Düriye Sıla Karagöz Özen: Türkiye'de obezite artıyor, 'Amerikan tarzı' beslenme yaygınlaşıyor
Medicana International Samsun Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Düriye Sıla Karagöz Özen, Türkiye'de obezitenin giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini belirtti. Dr. Özen, Amerikan tarzı beslenme ve yaşam alışkanlıklarının yaygınlaşmasının obezite oranlarını artırdığını vurguladı.
Obezite yaygınlığı ve riskleri
Doç. Dr. Özen, obezitenin metabolik bir durum olduğunu ve dünyada pandemi düzeyinde ciddi bir halk sağlığı problemi oluşturduğunu söyledi. Türkiye'nin Avrupa'da obezite sıralamasında ilk sırada olduğuna dikkat çeken Dr. Özen, ülke genelinde erişkinlerde obezite prevalansının yüzde 25 ile 45 arasında değiştiğini, bunun da sokakta her 100 kişiden yaklaşık 40'ının obezite sınırının üzerinde olduğu anlamına geldiğini ifade etti.
Obezitenin diyabet, hipertansiyon, metabolik sendrom ve kardiyovasküler hastalıklar gibi pek çok hastalık için önemli bir risk faktörü olduğuna işaret eden Dr. Özen, obezitenin önlenmesi ve uygun tedavisinin önemine vurgu yaptı.
Beslenme ve yaşam tarzındaki değişim
Dr. Özen, Amerika'da obezitenin yaygın olmasının başlıca nedenleri arasında fast food tüketimi, işlenmiş gıda ve yüksek glisemik indeksli karbonhidratların fazla tercih edilmesini, ayrıca egzersiz eksikliğini sıraladı. Türkiye'de de paketli ve yüksek kalorili gıdaların tüketiminin arttığını, ekran başında geçirilen sürenin yükseldiğini ve bunun hem yetişkinlerde hem de çocuklarda obeziteyi tetiklediğini belirtti.
Ayrıca günlük yaşamın daha çok ofis ve ekran başında geçmesi, çocukların açık alanlarda daha az vakit geçirmesi ve gelişmekte olan ülkelerde protein yerine karbonhidrat ağırlıklı beslenmenin yaygınlaşmasının durumu etkileyen diğer faktörler olduğunu ekledi.
Bireysel ölçümler ve risk değerlendirmesi
Herkesin kendi boy ve kilosunu bilmesi gerektiğini söyleyen Dr. Özen, vücut kitle indeksinin (VKİ) hesaplamanın temel yol olduğunu hatırlattı: VKİ 30'un üzerinde obezite, 40'ın üzerinde ciddi obezite olarak değerlendiriliyor. Ancak sporcularda kas kütlesine bağlı olarak VKİ yüksek çıkabileceğini, bu nedenle yağ dağılımına bakmanın önemli olduğunu belirtti.
Bel çevresi ölçümünün pratik bir risk değerlendirmesi sağladığını aktaran Dr. Özen, Türkiye için kabul edilen normal değerlerin kadınlarda 80 cm, erkeklerde 90 cm olduğunu; kadınlarda 90 cm, erkeklerde 100 cm üzerinin obezite olarak değerlendirildiğini söyledi. Ayrıca bel çevresinin boya oranının 0,5'in üzerinde olmasının risk göstergesi olduğunu ve bel-kalça oranının erkeklerde 0,9, kadınlarda 0,8'in üzerinde olduğunda fazla kilıya işaret ettiğini vurguladı.
Doç. Dr. Özen, obezite riskinin erken tespiti ve yaşam tarzı müdahaleleriyle hem bireysel hem de toplumsal düzeyde azaltılabileceğini belirtti.
HASTA İLE DOKTORUN KONUŞMASI
