toplantının ana gündemi:
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) ev sahipliğinde düzenlenen Kırgız Cumhuriyeti–Diyarbakır Ticaret ve Yatırım Buluşması kentteki iş dünyası ile Kırgız heyetini bir araya getirdi. Toplantıda Kırgız Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Ruslan Kazakbayev, Ticaret Müşaviri Akylbek Rakhmanberdi Uulu ve ticari temsilciler İbrahim Bodur ile Okan Başaran hazır bulundu. Heyet, DTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya ile görüşerek yeni işbirlikleri, yatırım imkanları ve lojistik fırsatlarını masaya yatırdı.
Toplantıya Diyarbakır ve bölgeden çok sayıda firma katılırken, Kırgızistan’da faaliyet gösteren iş insanları da Diyarbakırlı girişimcilerle bir araya geldi. Görüşmelerde iki ülke arasındaki mevcut ticari ilişkilerin güçlendirilmesi ve somut yatırım adımlarının atılması hedeflendi.
diyarbakır’ın tarihi ve ticari konumu:
Mehmet Kaya konuşmasında Diyarbakır’ın 12 bin 500 yıllık tarihine ve güçlü ticaret-tarım kültürüne vurgu yaptı. Çayönü ve Körtik Tepe gibi tarihsel alanlara değinerek kentin geçmişten bugüne ticaret merkezi kimliğini koruduğunu belirtti. Kaya, DTSO’nun Erbil, Süleymaniye ve Duhok ticaret ve sanayi odalarıyla işbirliği anlaşmalarına dikkat çekti ve Diyarbakır’ın Irak’ın kuzeyi ile Suriye’ye açılan bir ticaret kapısı olduğunu söyledi.
Kaya, Nusaybin Sınır Kapısının açılmasının ardından Suriye ile ekonomik ilişkilerin hız kazanmasının beklendiğini; Diyarbakır’ın sadece kent merkezine değil geniş bir bölgeye hizmet eden bir ticaret merkezi olduğunu vurguladı.
diyarbakır’ın üretim gücü ve sektör avantajları:
Diyarbakır’da beş organize sanayi bölgesi bulunduğu; tekstil, hazır giyim, makine, demir, tarım, madencilik ve mermer sektörlerinde önemli üretim kapasitesine sahip olunduğu belirtildi. Kentin demografik avantajı olarak genç ve girişimci nüfus ön plana çıktı.
İnşaat sektörünün kent ekonomisindeki payına değinen Kaya, 26 bin oda üyesinin yaklaşık yarısının inşaatta faaliyet gösterdiğini aktardı. Tarımsal üretimde Türkiye’nin ilk 10 merkezinden biri olan Diyarbakır, coğrafi işaretli ve endemik ürünleri ile gastronomi potansiyeline de işaret etti. Kaya, özellikle tekstil alanında hem Diyarbakır’da hem de Kırgızistan’da faaliyet gösteren iş insanlarının bulunduğunu ve karşılıklı ziyaretlerin yeni işbirliklerini tetikleyeceğini söyledi.
kırgız heyetinin yatırım çağrısı ve teşvikler:
Ruslan Kazakbayev heyet olarak Diyarbakır’a ilk kez geldiklerini, Mardin ile Diyarbakır’da iki gündür temaslarda bulunduklarını söyledi. Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ilişkilerin ortak tarih, kültür ve manevi bağlarla güçlendiğini vurgulayan Kazakbayev, ülkesindeki yatırım ortamı ve sağlanan teşviklere dair bilgi verdi.
Kazakbayev, Kırgızistan’da katma değer vergisinin yüzde 12, kurumlar ve gelir vergisinin yüzde 10 olduğunu; büyük ölçekli projelerde Bakanlar Kurulu ile yatırım anlaşması yapılarak 5 ila 10 yıla kadar vergi teşviki sağlanabildiğini aktardı. Türkiye’den yatırım çekmek için proje bazlı teşvik mekanizmalarının işletildiğini, taleplere göre muafiyetlerin değerlendirildiğini belirtti.
Ayrıca Kazakbayev, Kırgızistan’ın Avrasya Ekonomik Birliği üyeliğinin Türkiye menşeli şirketlere geniş pazar erişimi sunduğunu ve ulaştırma ile lojistik altyapısının geliştirildiğini söyledi. Bölgesel projeler arasında Çin–Kırgızistan–Özbekistan demiryolu projesinin önemine de vurgu yaptı.
ticarî hedefler ve ileriye dönük adımlar:
Kazakbayev, iki ülke arasındaki ticaret hacminin geçen yıl 1,5 milyar dolar olduğunu; bu rakamın önümüzdeki iki yıl içinde 5 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini kaydetti. İnşaat, turizm, tekstil, sanayi, enerji, tarım ve hayvancılık gibi alanlarda işbirliği imkanlarının bulunduğunu belirten Kazakbayev, Diyarbakırlı iş insanlarıyla Kırgızistan’daki bakanlık ve hükümet yetkilileri arasında çevrim içi görüşmeler düzenlenebileceğini ve doğrudan temasların artırılması gerektiğini söyledi.
Kazakbayev, ziyaretin sadece tanışma amaçlı kalmaması gerektiğini vurgulayarak: "Bugün burada yalnızca tanışmak ve görüş alışverişinde bulunmak için değil, somut işbirlikleri ve yatırım fırsatları konusunda adım atmak için bulunuyoruz" dedi.
Toplantı, iş dünyasının sorularının yanıtlandığı bölümün ardından karşılıklı hediye takdimiyle sona erdi; taraflar ileriye dönük iletişim kanallarını güçlendirme konusunda mutabık kaldı.
KIRGIZ CUMHURİYETİ ANKARA BÜYÜKELÇİSİ RUSLAN KAZAKBAYEV, DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI’NIN EV SAHİPLİĞİNDE DÜZENLENEN "KIRGIZ CUMHURİYETİ-DİYARBAKIR TİCARET VE YATIRIM BULUŞMASI DÜZENLENDİ.
