Divânu Lugâti’t-Türk’te geçen Tokat ağzı kelimeler şiirle geleceğe taşınıyor
Tokatın Niksar ilçesinde görev yapan tarih öğretmeni 64 yaşındaki Mustafa Necati Güneş, Divânü Lügati’t-Türk’te de yer alan unutulmaya yüz tutmuş Tokat ağzı kelimeleri 30 kıtalık bir şiirle kayıt altına aldı. Çalışma, yerel dilin izlerini ve Türkçenin tarihsel zenginliğini bir arada görünür kılmayı hedefliyor.
Çalışmanın arka planı
Güneş, daha önce Niksar Endüstri Meslek Lisesi’nin 1990-1991 yıllığında yer alan ve Tokat ağzına özgü kelimelerden oluşan 10 kıtalık şiiri düzenlemişti. Kars’ta görev yaptığı dönemde yöreye ait kelimelerle yazılmış bir şiirden ilham alan öğretmen, benzer bir çalışmanın Tokat için de yapılabileceğini düşünerek araştırmalarına başladı.
Nasıl geliştirildi
Niksar’da yaptığı incelemelerde yıllıkta yer alan şiire ulaşan Güneş, çalışmayı genişleterek güncel hale getirdi. Eserde Tokat’ın kültürel hafızasında yer alan, ancak günümüzde unutulmaya başlayan yüzlerce kelime bir araya getirildi. Şiide yer verilen kelimelerin önemli bir bölümünün Türk dilinin klasik eserlerinden biri olan Divânü Lügati’t-Türkte de bulunduğuna dikkat çekildi.
Dilsel ve kültürel önemi
Güneş, Tokat’ta özellikle orta yaş ve üzerindeki esnafın halen günlük konuşmalarında kullandığı birçok kelimenin genç kuşaklar tarafından bilinmediğini belirtti. Yöresel ağızların bir toplumun hafızasını taşıdığını vurgulayan öğretmen, şiiri gelecek nesillere kültürel bir miras olarak bırakmak amacıyla kaleme aldığını ve benzer çalışmaları sürdürmeyi planladığını ifade etti.
TOKAT’TA GÖREV YAPAN TARİH ÖĞRETMENİ MUSTAFA NECATİ GÜNEŞ, UNUTULMAYA YÜZ TUTAN VE DİVÂNÜ LÜGATİ’T-TÜRK’TE YER ALAN TOKAT YÖRESİ KELİMELERİNİ SÖZCÜKLERLE HARMANLAYARAK 10 KITALIK ŞİİRİ 30 KITAYA ÇIKARIP GELECEK KUŞAKLARA KÜLTÜREL MİRAS OLARAK AKTARDI.
