Gençlerde unutkanlık neden artıyor?
Teknolojinin hayatı kolaylaştıran yönleri olsa da, uzmanlar yoğun dijital kullanımın gençlerde unutkanlık ve dikkat dağınıklığını tetiklediğine dikkat çekiyor. Medicana Bursa Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Büşra Er, yalnızca ileri yaşlarda değil, ergenlik döneminden itibaren unutkanlık şikâyetlerinde artış gözlendiğini belirtiyor.
Dr. Er, unutmanın bilgiyi geri çağırmada ya da kaydetmede yaşanan güçlük olarak tanımlandığını ve bu yakınmaların nedenleri arasında uyku düzensizliği, kötü beslenme, dikkat eksikliği ve depresyon gibi etkenlerin bulunduğunu vurguluyor. Buna ek olarak, düzenli ve yoğun ekran kullanımı da bu tabloyu besleyen önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.
Dijital kullanımın rolü
Alman nörobilimci Manfred Spitzer tarafından ortaya atılan dijital demans kavramına atıfta bulunan Dr. Er, özellikle gençlerin artan ekran sürelerinin dikkat ve hafıza fonksiyonları üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu ifade ediyor. Sürekli uyarana maruz kalma, bilgiye anında erişim imkânı ve mavi ışığın uyku hormonlarını baskılaması gibi etkenler zihnin daha az çaba harcamasına, dolayısıyla 'zihinsel tembelliğe' yol açabiliyor.
Gençlerdeki dikkat parçalanması ve sık multitasking eğilimi, bilgilerin derinlemesine işlenmesini zorlaştırıyor; bu durum kısa süreli hafıza ve bilgiyi geri çağırma becerisinde zayıflama şeklinde kendini gösterebiliyor.
Korunma ve öneriler
Dr. Büşra Er, unutkanlıkla mücadelede önleyici yaklaşımların önemine dikkat çekiyor. Ailede Alzheimer öyküsü olsa bile, Alzheimer vakalarının tüm olguların yalnızca yüzde 1'inden azını oluşturduğunu belirterek genetik testlerin rutin önerilmediğini söylüyor. Buna karşın çoğu unutkanlık şikâyetinin önlenebilir olduğunun altını çiziyor.
Korunma stratejileri arasında dijital medya kullanım süresinin sınırlandırılması, düzenli uyku, sağlıklı beslenme, kitap okuma, bulmaca çözme ve hafıza oyunları yer alıyor. Dr. Er, bu tür zihinsel aktivitelerin beynin aktif tutulmasında ve unutkanlıkla mücadelede oldukça etkili olduğunu belirtiyor.
Gençlerin günlük rutinlerinde basit değişiklikler yaparak ekran süresini azaltmaları, uyku-düzenine öncelik vermeleri ve zihinsel egzersizleri alışkanlık haline getirmeleri uzmanların ortak önerisi olarak öne çıkıyor.
TEKNOLOJİNİN HIZLA GELİŞMESİ HAYATI KOLAYLAŞTIRSA DA AŞIRI DİJİTAL KULLANIM, UNUTKANLIK VE DİKKAT DAĞINIKLIĞINI TETİKLEDİĞİNİ İFADE EDEN UZMANLAR, GENÇLER ARASINDA ARTAN "DİJİTAL DEMANS" RİSKİNE KARŞI UYARDI.
