kültürel mirası ayağa kaldırma planı:
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kahramanmaraş ziyaretinde depremden etkilenen 11 ilde süren restorasyon ve ihya çalışmalarının ayrıntılarını paylaştı. Bakan Ersoy, bakanlığa tahsisli yapıların restorasyon proje ve uygulamaları için bugüne kadar 12 milyar 265 milyon lira seviyesini aşan kaynak kullanıldığını ifade etti. Ayrıca kurumların ayırdığı kaynaklarla birlikte bugüne kadar gerçekleştirilen iş tutarının 24 milyar lira olduğunu, kalan projelerin tamamlanmasıyla toplam yatırımın 34 milyar liraya ulaşacağını belirtti.
sayılarla yürütülen yatırımlar:
Bakanlığın ve bağlı kuruluşların dağılımına göre Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü 12,2 milyar lira, Vakıflar Genel Müdürlüğü ise 22 milyar lira kaynak ayırdı. Deprem bölgesinde sözleşmeli işler kapsamında yürütülen çalışmalar toplam 377 eser parsel ölçeğine ulaşmış olup, bunların 209 adedi tamamlandı. Vakıf kültür varlıklarına yönelik saha tespitlerinde 678 eser incelenmiş; 31 eser tamamen yıkılmış veya göçmüş, 144 ağır, 104 orta, 98 hafif hasarlı olarak tespit edilirken 301 eser hasarsız bulundu.
Vatandaşların mülkiyetindeki tescilli taşınmazlara sağlanan destek programı kapsamında ise toplam 1.608 taşınmaz için sözleşme imzalanmış ve bu kapsamdaki destek tutarı 2 milyar 140 milyon lirayı aşmıştır.
öncelikli projeler ve takvim:
Bakan Ersoy, yürütülen çalışmaların tespitten uygulamaya, projelendirmeden bilimsel değerlendirmeye kadar çok aşamalı bir seferberlik olduğunu vurguladı. Planlanan tamamlanma takvimine göre 2026 yılı sonuna kadar 58, 2027 yılı içinde ise 110 işin daha tamamlanması hedefleniyor; toplamda 168 işin eklenmesi planlanıyor. Kalan 2026 takviminde Eylül ayında 1, Ekimde 7, Kasımda 15 ve Aralıkta 35 eserin tamamlanması öngörülüyor.
şehir örnekleri ve koruma yaklaşımları:
Projeler, kent bütününü ele alan restorasyon anlayışıyla yürütülüyor. Gaziantep Kalesi, Zeugma Mozaik ve Arkeoloji Müzesi, Gaziantep Arkeoloji Müzesi; Diyarbakır surları, Saint George Kilisesi, Zerzevan Kalesi ve Diyarbakır Cezaevi dönüşüm çalışmaları; Hatay Müzesi, Gastronomi Merkezi ve kentin tarihi çarşı ile sivil mimarlık örneklerinin restorasyonu; Kahramanmaraş Kalesi çevre düzenlemesi ve Kurtuluş Mahallesi restorasyonları gibi proje başlıkları öncelikli alanlar olarak öne çıkıyor. Malatya, Şanlıurfa, Elazığ ve Adıyaman başta olmak üzere birçok kentte ziyaretçi karşılama merkezleri, müze açılışları ve arkeolojik koruma çalışmaları sürdürüyor.
Bakan Ersoy, çalışmaların sadece klasik ihale modelleriyle sınırlı kalmadığını; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile yapılan protokoller dahilinde ve diğer kurum iş birlikleriyle kentsel ölçekte restorasyonların yürütüldüğünü belirtti. Hedef, depremle zarar gören şehirlerin hafızasını, tarihi kimliğini ve vakıf medeniyeti mirasını aslına uygun, kalıcı ve hızlı biçimde yeniden hayata döndürmek.
Son olarak Bakan Ersoy, süreçte kültür varlıklarının belgelenmesi, dijital envanterlerin güçlendirilmesi ve yapısal risklerin belirlenerek koruma çalışmalarının etkinleştirilmesinin öncelik olmaya devam edeceğini ifade etti.
BAKAN ERSOY, 6 ŞUBAT DEPREMLERİNİN MERKEZ ÜSSÜ KAHRAMANMARAŞ'A GELDİ. DEPREM BÖLGESİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN RESTORASYON TANITIM TOPLANTISINDA KONUŞTU
