Temmuz verileri: aylık bazda artış ve genel görünüm
Denizli İhracatçılar Birliği (DENİB) Başkanı Osman Uğurlu, Temmuz ayında Denizli'den gerçekleştirilen ihracatın TİM verilerine göre yüzde 18,1 artışla 484 milyon dolar olduğunu açıkladı. Birlik kayıtlarına göre ise kayda alınan ihracat 376 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu sonuçlarla Denizli, hem Temmuz ayında hem de Ocak-Temmuz döneminde ülke genelinde 8'inci sıradaki yerini korudu.
Ocak-Temmuz döneminde Denizli ihracatı yüzde 8,8 artışla 2 milyar 930 milyon dolar seviyesine ulaştı. Uğurlu, iş günü sayısının geçen yılın aynı ayıyla benzer olmasına rağmen kaydedilen artışı, Denizlili ihracatçıların küresel koşullara rağmen üretim ve ihracat kararlılığına bağladı.
Sektörlerin performansı:
Temmuz ayında ilin sektör bazlı ihracatında tüm ana gruplarda artış gözlendi. Öne çıkan rakamlar şöyle: tekstil-konfeksiyon ihracatı yüzde 14 artışla 135 milyon dolar, elektrik-elektronik yüzde 33 artışla 130 milyon dolar, demir ve demir dışı metaller yüzde 15 artışla 72 milyon dolar, tarım yüzde 30 artışla 32 milyon dolar ve madencilik yüzde 15 artışla 31 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Elektrik-elektronik ve tarım sektörlerindeki sıçrama özellikle dikkat çekti.
Pazarlar, destek düzenlemeleri ve rekabet
En fazla ihracat yapılan ülkeler:
Temmuz ayında Denizli'nin ihracatında lider ülke konumunu koruyan İngiltereye ihracat yüzde 31 artışla 82 milyon dolar olarak kaydedildi. Bunu ABD (45 milyon dolar, yüzde -2,9), Almanya (37 milyon dolar, yüzde +10), İtalya (36 milyon dolar, yüzde +36) ve Hollanda (25 milyon dolar, yüzde +36) izledi.
Döviz dönüşüm desteği ve uygulama değişiklikleri:
1 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete düzenlemesiyle Döviz Dönüşüm Desteğinin süresi 31 Ocak 2027'ye kadar uzatıldı. Uğurlu, desteğin kur istikrarı, maliyet yönetimi ve nakit akışı açısından ihracatçılara katkı sağladığını belirtti. Yeni tebliğle döviz almama taahhüdü yerine döviz pozisyonu esasına geçilmesi, firmaların yararlanabileceği döviz tutarlarına üst limit getirilmesi ve aracılı ihracata ilişkin denetimlerin güçlendirilmesi gibi düzenlemeler de uygulanacak. Uğurlu, bu adımların ihracatçılar için önemli olduğunu ve uygulama detaylarının TCMB tarafından netleşeceğini vurguladı.
Dış riskler, enflasyon ve üretim görünümü
ABD'nin yeni gümrük tarifeleri ve etkileri:
Uğurlu, ABD'nin 24 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni gümrük tarifeleri kapsamında Türkiye'den ABD'ye ihraç edilen ve muafiyet dışında kalan ürünlere yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi uygulanacağını hatırlattı. ABD, Denizli'nin yıllık 400 milyon doların üzerindeki ihracatında yaklaşık yüzde 9 payla önemli pazar olmayı sürdürüyor. Uğurlu, özellikle ev tekstili gibi fiyat rekabetinin yoğun olduğu sektörlerde bu değişikliğin rekabet avantajını olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Kararın ürün bazlı kapsamı ve istisnalar önümüzdeki dönemde netleşecek.
Enflasyon ve üretici fiyatları:
TÜİK verilerine göre Temmuz ayında TÜFE aylık bazda yüzde 1,78, Yİ-ÜFE ise yüzde 1,52 artış gösterdi. Yıllık enflasyon TÜFE'de yüzde 31,75, Yİ-ÜFE'de yüzde 27,83 seviyesinde seyrediyor. Uğurlu, aylık enflasyonun beklentilerin altında kalmasına rağmen yıllık enflasyonun yüksek seyretmesinin fiyat baskılarının devam ettiğini ve maliyet tarafındaki iyileşmenin kalıcı hale gelmesinin önemli olduğunu vurguladı.
imalat PMI ve sektörlerdeki ayrışma:
Türkiye imalat PMI Temmuz ayında 47,7 ile 50 eşiğinin altında kalarak imalat sektöründeki yavaşlamanın sürdüğüne işaret etti. Yeni siparişlerdeki azalış devam ederken, sektörler arasında belirgin bir ayrışma gözlendi: giyim ve deri ürünleri sektörü 54,2 ile güçlü performans sergilerken, elektrikli ve elektronik ürünler sektörü 52,5 ile yeniden büyüme bölgesine geçti ve metalik olmayan mineral ürünler grubu 50,3 ile eşiğin üzerinde yer aldı. Ancak kalan yedi sektör 50 altı değerlerde kalmaya devam etti.
Para politikası ve küresel görünüm:
Uğurlu, Merkez Bankası politika faizinin yüzde 37de sabit tutulmasını enflasyonla mücadelede kararlılığın sürdürülmesi açısından önemli bulduklarını ifade etti. Ayrıca FED ve ECB kararlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, küresel para politikalarının sıkı kalmasının finansman maliyetleri ve uluslararası rekabet koşulları üzerinde belirleyici olmaya devam ettiğini belirtti. Euro Bölgesi'ndeki gelişmelerin Türkiye'nin önemli pazarları açısından yakından takip edildiğini vurguladı.
Uğurlu, yılın kalan döneminde ihracatçıların performansının sürmesi halinde yıl sonu hedeflerine emin adımlarla ilerleyeceklerini ifade etti ve destek mekanizmalarının etkinliği ile dış talep koşullarının yakından izlenmesinin önemine dikkat çekti.
