Dernekten sert tepki
Bodrum Denizciler Derneği Yönetim Kurulu adına açıklama yapan Yönetim Kurulu Başkanı Tuna Altunkaya, 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7590 sayılı Kanunun gemiadamı istihdamına ilişkin hükümlerinin küçük ve orta ölçekli deniz turizmi işletmeleri üzerinde ağır sonuçlar doğuracağını bildirdi. Altunkaya, düzenlemenin gemilerin asgari donatım belgesinde belirtilen gemiadamı sayısı veya niteliğinde eksiklik bulunması halinde, eksik her personel için 250 bin lira idari para cezası öngördüğünü hatırlattı.
Orantısızlık ve eşitsizlik eleştirisi
Altunkaya, kanunun tekne boyu, yolcu kapasitesi, faaliyet alanı ve işletmenin ekonomik ölçeği gibi kriterleri dikkate almadığını belirterek, küçük ölçekli turizm tekneleri ile büyük ticaret gemilerinin aynı ceza rejimine tabi tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu vurguladı. İki ya da üç personelle faaliyet gösteren teknelerde yaşanabilecek geçici personel eksikliklerinin işletmeleri ciddi mali yük altına sokacağı uyarısı yapıldı.
Güvenlik ile ölçülülük arasında denge talebi
Açıklamada, denizde can ve seyir güvenliğinin tartışılmaz olduğu; ancak güvenliği hedefleyen yaptırımların da ölçülü ve orantılı olması gerektiği ifade edildi. Hastalık, acil ayrılış veya belge işlemlerindeki gecikmeler gibi geçici nedenlerle oluşabilecek eksikliklerle kasıtlı ihlaller arasında ayrım yapılmamasının sorun teşkil ettiğine dikkat çekildi. Ayrıca aynı kanunda bazı idari yaptırımların tekne boyuna göre kademelendirilmesine rağmen gemiadamı cezalarında böyle bir ayrımın olmaması orantısızlık oluşturduğu belirtildi.
Ekonomik etkiler ve destek talepleri
Altunkaya, turizm işletme belgeli konaklama tesislerine verilen sigorta primi ve istihdam desteklerinin deniz turizmi işletmelerini kapsamaması nedeniyle, sektörde hem destek dışı bırakılma hem de yüksek idari para cezalarıyla karşı karşıya kalındığını vurguladı. Türkiye'nin yaklaşık 8 bin 500 kilometrelik kıyı şeridi, yat turizmi ve marina kapasitesiyle dünyanın önemli deniz turizmi ülkeleri arasında yer aldığı; deniz turizminin ülke ekonomisine milyarlarca dolarlık katkı sağladığı ve Muğla'nın sektör açısından kritik bir merkez olduğu hatırlatıldı.
Talepler ve ortak hareket çağrısı
Bodrum Denizciler Derneği, kanunun deniz turizmini ilgilendiren hükümlerinin yeniden düzenlenmesini talep etti. Talepler arasında deniz turizmi araçlarının büyük ticaret gemilerinden ayrı değerlendirilmesi, gemiadamı cezalarının işletme ölçeği ve risk durumuna göre kademelendirilmesi, sabit 250 bin lira uygulamasının yeniden ele alınması, ilk ihlallerde eksikliklerin giderilmesine yönelik süre tanınması ve deniz turizmi işletmelerinin de istihdam desteklerinden yararlandırılması yer aldı. Altunkaya, açıklamasında İMEAK Deniz Ticaret Odası, denizcilik federasyonları, kooperatifler, turizm birlikleri ve tüm denizcilik sivil toplum kuruluşlarını ortak hareket etmeye davet ederek düzenlemenin yeniden ele alınmasının sektörün sürdürülebilirliği için önem taşıdığını vurguladı.
Açıklama, kanunun turizm sezonunun yoğun döneminde herhangi bir geçiş süreci tanınmadan yürürlüğe girmesinin hukuk güvenliği ve öngörülebilirlik ilkeleriyle bağdaşmadığını; sektörün yeni düzenlemelere uyum sağlayabilmesi için makul bir geçiş süresi verilmesi gerektiğini de içeriyor.
TUNA ALTUNKAYA
