Çorum'da tamir geleneğini sürdüren usta
Çorum'un tarihi Ayakkabıcılar Arastası'nda 57 yıldır aynı dükkânda gümüş tamiratı yapan 68 yaşındaki Mustafa Zeren, bozulan eşyaların hızla yenisiyle değiştirilmesine tepki gösteriyor. Uzun yıllara yayılan tecrübesiyle Zeren, hem üretim hem de tamiratıyla unutulmaya yüz tutan el işçiliğini yaşatmaya çalışıyor.
Zeren, çıraklık ve kalfalık dönemlerinde köy düğünlerinin vazgeçilmez parçaları olan kol topuzları, gümüş kemerler ve ince işçilik isteyen yüzükler ürettiğini, günümüzde ise takı tasarımı, gözlük kaynağı ve çeşitli tamirat işleriyle uğraştığını söylüyor.
usta ve meslek geçmişi:
68 yaşındaki usta, mesleğini babasından öğrendiğini ve yaklaşık yarım asırlık bir süreyi aynı dükkânda geçirdiğini belirtiyor. Zeren, "Aşağı yukarı 55-56 yıldır burada bu hizmeti vermekteyiz" diyerek uzun süreli pratiğin altını çiziyor. İş hayatında cep saati kapağı tamirinden makine parçalarının onarımına kadar geniş bir yelpazede çalışmalar yaptığını aktarıyor.
El işçiliğine talebin azaldığını vurgulayan Zeren, yine de her gün dükkanını açıp mesleğini sürdürdüğünü ve genç kuşaklara aktarmaya çalıştığını ifade ediyor. Bu süre içinde üretilen ve tamir edilen pek çok parça, usta elinin izini taşıyor.
tamir çağrısının gerekçesi:
Zeren, günümüzde yaygınlaşan "kaldır, at, yenisini al" yaklaşımına karşı çıkıyor ve bunun hem ekonomik hem de kültürel maliyetlerine dikkat çekiyor. Usta, vatandaşlara öncelikle parçanın veya ürünün tamir edilebilirliğini araştırmalarını öneriyor ve gerektiğinde tamir ettirmenin önemini vurguluyor.
Konuşmasında, "Bu olmaz, bunu atın, yenisini alın denilen malzemeyi bana getirin, ben yapayım" diyerek tamir imkanlarının araştırılmadan çöpe atılan eşyaların yeniden dolaşıma sokulabileceğini belirtiyor. Zeren, ayrıca "Hem Türkiye ekonomisine katkı sağlamak hem de ufak esnafın canlı kalması için tamir yaptırmalarını tavsiye ederim" sözleriyle yerel esnafı destekleme çağrısı yapıyor.
Ustanın söylemi, sadece bir onarım talebi değil; aynı zamanda sürdürülebilirlik, atık azaltma ve zanaatın yaşatılması yönünde bir uyarı niteliği taşıyor. Zeren, küçük tamiratların ekonomik ve kültürel açıdan değerini hatırlatarak, önce tamirin araştırılmasını ve onarılamıyorsa değiştirmenin düşünülebileceğini belirtiyor.
Çorum'daki bu örnek, tüketim alışkanlıklarının gözden geçirilmesi ve yerel zanaatkarların korunması gerektiğini hatırlatıyor; Zeren ise dükkanında gelen her parçayı, tekrar kullanılabilir kılmak için değerlendirmeye hazır olduğunu belirterek çağrısını yineliyor.
MUSTAFA ZEREN, NABASINDAN ÖĞRENDİĞİ MESLEĞİ İLK GÜNKÜ AŞKLA SÜRDÜRÜYOR
