Uzman psikologtan yeni eğitim dönemi uyarıları
Elazığ Medilines Hospital uzman psikoloğu Esma Yıldız, yeni eğitim öğretim dönemi öncesinde ebeveynlere çocukların okula dönüş sürecine ilişkin dikkat edilmesi gereken noktaları anlattı. Yıldız, okulların açılmasının çocuklar için yalnızca derslerin yeniden başlaması olmadığını; uyku, beslenme düzeni, aileden ayrılma deneyimi ve sosyal ilişkiler gibi birçok alanda yeniden düzene geçiş anlamına geldiğini vurguladı.
Okula dönüşün çocuk üzerindeki etkileri:
Yıldız, uzun tatilin ardından bazı çocukların okula dönüşte isteksizlik, sabah huzursuzluğu, ağlama, ebeveynden ayrılmak istememe, uyku problemleri, karın ya da baş ağrısı gibi belirtiler gösterebileceğini söyledi. Bu tür belirtilerin zaman zaman bedensel semptomlar olarak ortaya çıktığını belirten Yıldız, ebeveynlerin bu davranışları sadece uyumsuzluk ya da şımarıklık olarak değerlendirmemesi gerektiğini kaydetti.
"Okula gitmek istemiyorum" gibi ifadelerin altında farklı duygular yatabileceğini hatırlatan Yıldız, ebeveynlerin ilk tepki olarak çocuğu ikna etmeye çalışmasının yaygın olduğunu ancak bunun duygunun anlaşılmadığı hissi yaratabileceğini belirtti.
Ebeveynlerin yaklaşımı ve öneriler:
Yıldız, ebeveynlere yöneltilmesi faydalı sorular örnekleri verdi: "Okula gitme düşüncesi sende nasıl bir duygu oluşturuyor?", "Okulla ilgili seni en çok zorlayan şey ne?", "Okula gittiğinde ne olmasından endişeleniyorsun?" Bu tür soruların, kaygının kaynağına ulaşmada yardımcı olduğunu söyledi.
Konuşmasında, "Ebeveynlerin en sık yaptığı hatalardan biri, çocuk kaygılandığında hemen onu rahatlatmaya çalışmaktır" diyen Yıldız, doğru yaklaşımın çocuğun duygusunu yok saymak değil, onunla birlikte kabul etmek olduğunu aktardı. Yıldız örnekleyerek ekledi: "Oysa çocuğa 'Korkacak hiçbir şey yok' demek yerine, 'Şu anda biraz kaygılı olduğunu görüyorum. Yeni bir döneme başlamak bazen zorlayıcı olabilir. Ama bununla başa çıkabileceğine inanıyorum' demek çok daha işlevseldir."
Uzman, burada temel amacın çocuğun kaygısını tamamen ortadan kaldırmak değil, kaygı yaşasa bile bununla baş edebileceğini deneyimlemesine yardımcı olmak olduğunu vurguladı. Çünkü çocukların ihtiyacı her zaman kaygısız olmak değil; kaygı geldiğinde onunla baş edebilecek beceriler geliştirmek olduğunu belirtti.
Kaygının farklı nedenleri ve rutinlerin önemi:
Yıldız, okula gitmek istememenin altında ayrılık kaygısı, akran ilişkileri, zorbalık, akademik kaygı, öğretmenle yaşanan sorunlar veya sosyal ortama ilişkin endişeler gibi farklı nedenlerin olabileceğini hatırlattı. "Araştırmalar da okul reddi ile kaygı arasında güçlü bir ilişki olduğunu göstermektedir" ifadesiyle bu bağlantıya dikkat çekti.
Ayrıca Yıldız, rutin kavramına değinerek, rutinin çocuğun sadece bir programı olmadığını; güven duygusu, öngörülebilirlik ve başa çıkma becerilerinin desteklenmesi açısından önemli olduğunu söyledi. Ebeveynlerin çocuğun duygusunu anlamaya yönelik yaklaşımı ve günlük düzen sağlayıcı uygulamaları, uyum sürecini kolaylaştırıcı rol oynayacaktır.
Sonuç olarak Esma Yıldız, ebeveynlere çocuğun kaygısını küçümsememelerini, duyguyu anlamaya çalışarak destekleyici ve güçlendirici dil kullanmalarını önerdi. Bu yaklaşımın, çocukların yeni eğitim dönemine daha donanımlı ve güvenli adım atmasına yardımcı olacağını belirtti.
UZMAN PSİKOLOG ESMA YILDIZ
