Keşif ve açıklama:
1176 Derneği Başkanı Doç. Dr. İbrahim Balık ile Prof. Dr. Hasan Kara tarafından yapılan açıklamada, yıllardır kayıp kabul edilen Miryokefalon Kalesi'nin Denizli'nin Çivril ilçesinde tespit edildiği duyuruldu. Akademisyenler, elde edilen arkeolojik ve tarihî verilerin Miryokefalon Savaşı'nın Denizli'de gerçekleştiği tezini güçlendirdiğini belirtti.
Basın toplantısı Denizli Gazeteciler Cemiyeti'nde gerçekleştirildi. Prof. Dr. Hasan Kara, Miryokefalon Savaşı'nın mekânı üzerindeki tartışmanın en önemli nedenlerinden birinin kalenin bugüne dek bulunamamış olması olduğunu vurguladı ve 1176 Derneği'nin yaklaşık 10 yıldır bölgeye yönelik arazi çalışmaları yürüttüğünü söyledi.
Arkeolojik buluntular:
Kara, araştırmaların Honazlı Niketas'ın tanımlamaları temel alınarak yapıldığını; ordunun Honaz'dan Dinar yönüne ilerleyip Homa'ya ulaştıktan sonra, “yıkık Miryokefalon Kalesi”nin yanından geçip yaklaşık 10 mil uzunluğundaki bir vadiye girdiği betimlemesinin bölgedeki Kufi Vadisi ile örtüştüğünü aktardı. Bu veriler ışığında vadinin girişinde yapılacak araştırmaların öncelikli olduğu düşünülerek çalışma yürütüldü.
Yüzey araştırmaları sonucu, Koçak ve Işıklı mahalleleri arasında, ova seviyesinden yaklaşık 100–120 metre yüksekte geniş bir yerleşim alanı izine rastlandı. Sahanın sınırları ilk tespitlere göre 150 dönümün üzerinde olup, bazı değerlendirmelerle yaklaşık 300 dönüme ulaşabilecek nitelikte olduğu bildirildi. Bulgular arasında onlarca metre süren sur temelleri, iki burç, yapı blokları, bir su kuyusu veya sarnıç olduğu değerlendirilen yapılar ile çok sayıda taş ve seramik kalıntısı yer aldı.
Kara, 2020'de tespit edilen mezarlık sonrası alanın 2021'de Aydın Kültür Varlıkları Bölge Kurulu tarafından Karakaya Nekropolü ve Yerleşimi adıyla birinci ve üçüncü derece arkeolojik sit alanı olarak tescillendiğini hatırlattı. Yüzey malzemeleri milattan önce 4. yüzyıldan milattan sonra 6. yüzyıla kadar uzanan bir yerleşim katmanına işaret ederken, kalenin savaş sırasında zaten yıkık ve virane durumda olduğu değerlendirildi.
Tüm bu bulguların birleşimiyle, Kara tespit edilen yapının kayıp Miryokefalon Kalesi olduğuna dair kanaatlerini açıkladı. Sözü edilen kalenin Çivril Ovası'na kavuşma noktasında, Kufi Çayı'nın kenarından yaklaşık 100–120 metre yüksekte konumlandığı belirtildi.
Bulgular bir makale halinde derlenerek Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi'nde yayımlandı; sunumlar ve akademik değerlendirmeler yapıldıktan sonra keşfin kamuoyuyla paylaşılmasına karar verildi.
850. yıl etkinlikleri ve tartışma:
Doç. Dr. İbrahim Balık, Miryokefalon Zaferi'nin Anadolu'nun Türk yurdu olması açısından taşıdığı önemi vurguladı ve derneğin uzun süredir zaferin Denizli'de geniş katılımlı anılması için çalıştığını söyledi. Balık, bu yıl ilk kez Denizli Valiliği himayesinde kapsamlı bir anma programı düzenleneceğini açıkladı ve Miryokefalon'un tarihsel işlevini, "Malazgirt Anadolu kapısını Türklere açtıysa, Miryokefalon da tapusunu bize tescil etmiştir" sözleriyle özetledi.
Balık, savaşın yeri konusundaki akademik tartışmaların sürdüğünü, farklı illerde gerçekleştirilen kutlamaların bu bilimsel tartışmanın devam ettiğini gösterdiğini kaydetti. Kesin sonuca ulaşmanın daha kapsamlı yüzey araştırmaları ve arkeolojik kazılarla mümkün olacağını belirterek, 1176 Derneği'nin yeni başvurularla çalışmaları genişletmeyi planladığını söyledi.
850. yıl anma programı 16 Eylül'de başlayacak. Program kapsamında Çivril'de Kufi Vadisi ve çevresine gezi, akademik paneller, 17 Eylül'de Çivril Atatürk Anıtı'nda çelenk töreni ve kalenin eteklerinde düzenlenecek tören alanı etkinlikleri ile mehter, halk oyunları ve cirit gösterileri yer alacak. 18 Eylül'de Pamukkale Üniversitesi Turizm Fakültesi'nde farklı üniversitelerden akademisyenlerin katıldığı bir kapanış paneli düzenlenecek.
Bu programın, Miryokefalon Zaferi'nin Denizli'deki tarihî önemini gündeme taşımakla kalmayıp, Çivril'de tespit edilen kale ve savaş alanına ilişkin bilimsel çalışmaları kamuoyuna aktarmada önemli bir platform oluşturması bekleniyor.
1176 DERNEĞİ BAŞKANI DOÇ. DR. İBRAHİM BALIK İLE PROF. DR. HASAN KARA, MİRYOKEFALON ZAFERİ’NİN 850. YILI ÖNCESİNDE ÖNEMLİ BİR BULUŞU KAMUOYUNA AÇIKLADI. AKADEMİSYENLER, YILLARDIR ARANAN VE KAYNAKLARDA "YIKIK VE VİRANE" OLARAK GEÇEN MİRYOKEFALON KALESİ’NİN ÇİVRİL’DE, KUFİ VADİSİ’NİN GİRİŞİNDE TESPİT EDİLDİĞİNİ BELİRTEREK, ELDE EDİLEN ARKEOLOJİK VE TARİHÎ BULGULARIN SAVAŞIN DENİZLİ’DE YAPILDIĞI TEZİNİ GÜÇLENDİRDİĞİNİ SÖYLEDİ. DOÇ. DR. BALIK AYRICA ZAFERİN KUTLAMALARIYLA İLGİLİ ETKİNLİK TAKVİMİNİ PAYLAŞTI.
