yarım asırlık atölye
Muğla'nın Menteşe ilçesinde yaşayan 62 yaşındaki Mehmet Şen, 1976'da ilkokulu bitirdikten sonra bir saat ustasının yanında çırak olarak mesleğe başladı. Askerlik dönemi hariç hayatını aynı dükkânda sürdüren Şen, yaklaşık 50 yıldır küçük atölyesinde saat tamiri yapıyor ve mesleği sayesinde iki çocuğunu yetiştirdi.
mesleğe başlama ve işin devri:
Şen, o yıllarda çıraklığın sigorta veya düzenli ücret olmadan, ustaların yanında öğrenme esasına dayandığını anlatıyor. Dükkanın ilk sahibi olan ustanın başka yere taşınmasıyla mekan kiraya verildi; askerlik dönüşünde ise Şen dükkanı devralarak kendi işini kurdu. O sırada ne tamir edecek saat ne de gereç olduğunu söyleyen Şen, zaman içinde gelen işlerle atölyesini geliştirdi ve tüm malzemeyi kendi imkânlarıyla tamamladı.
mesleğin dönüşümü ve teknoloji:
Geçen yarım asır içinde saatçilik alanında büyük değişimler yaşandığını vurgulayan Şen, geçmişte hakim olan mekanik saatlerin artık yerini pilli modellere bıraktığını belirtiyor. Ustadan öğrendiği mekanik bilgilerin çoğunun kullanım dışı kaldığını, ancak kendini pilli saat tamirine de kendi kendine adapte ettiğini söylüyor. Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte işin ustalık boyutunda da değişimler yaşandı ve geleneksel el işçiliği alanları daraldı.
çırak sorunu ve gelecek kaygısı:
Şen, saatçiliğin ince işçilik gerektiren bir sanat olduğunu, ancak günümüzde gençlerin bu tür mesleklere ilgi göstermediğini ifade ediyor. Çırak yetiştirmenin zorluğuna dikkat çekiyor; hevesli, zaman ayıracak ve sabırla öğrenecek genç bulmanın güç olduğunu vurgulayarak dükkanını devredecek kimse olmadığını belirtiyor. Ayrıca kullanım alışkanlıklarının 'kullan-at' anlayışına kayması ve dijitalleşmenin etkisiyle geleneksel saatçiliğin geleceğine dair kaygı taşıyor.
Gençlere tavsiyesi ise sanata yönelmeleri yönünde: Şen, el emeğine dayalı mesleklerin insanı aç bırakmayacağını, ev geçimine katkı sağlayacağını söylüyor. Kendi deneyimi üzerinden gençlere meslek sahibi olmanın önemini anlatırken, ustalık ve sabrın altını çiziyor ve yetiştirecek çırak bulamamaktan dolayı duyduğu üzüntüyü dile getiriyor.
MUĞLA’NIN MENTEŞE İLÇESİNDE 1976 YILINDA İLKOKULU BİTİRDİKTEN SONRA SAATÇİLİK MESLEĞİNE ÇIRAK OLARAK BAŞLAYAN 62 YAŞINDAKİ MEHMET ŞEN, YARIM ASIRDIR AYNI DÜKKANDA MESLEĞİNİ SÜRDÜRÜYOR.
