Endometriozis tanısı ve artan diyabet riski
Yeni bir kayıt tabanlı çalışmada, ABD'de yaklaşık 3 milyon kadının sağlık verileri incelendiğinde endometriozis (çikolata kisti) tanısı olan kadınlarda tip 2 diyabet gelişme riskinin endometriozis olmayanlara göre %46 daha yüksek olduğu bildirildi. Bulgular, bu ilişkinin özellikle menopoz öncesi dönemde ve vücut kitle indeksi 30 kg/m²'nin altında olan, yani obez olmayan kadınlarda daha belirgin olduğunu ortaya koydu.
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nden Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Jinekolojik Onkoloji Yan Dal Uzmanı Doç. Dr. Yağmur Minareci, çalışmanın endometriozisi yalnızca jinekolojik yakınmalarla sınırlı değerlendirmememiz gerektiğini vurguladı. Doç. Dr. Minareci, "Yeni veriler, endometriozisin kadın sağlığı üzerindeki etkilerinin üreme sistemiyle sınırlı olmayabileceğini gösteriyor" ifadelerini kullandı.
çalışmanın ayrıntıları:
Araştırma kayıt analizine dayanıyor ve nedensellikten çok ilişkiyi işaret ediyor. Veriler, endometriozis tanısı konulan kadınlarda tip 2 diyabet gelişme olasılığının anlamlı şekilde yükseldiğini ortaya koyarken, endometriozis yerleşiminin de riski etkilediği görüldü. Pelvis dışını da kapsayan yaygın endometriozis grubunda diyabetle ilişki daha güçlü bulundu; bu grupta risk, endometriozis'i olmayanlara göre iki kattan fazla olarak raporlandı.
Ayrıca çalışma, endometriozis varlığında fazla kilo ve obezitenin ötesinde mekanizmaların rol oynayabileceğine işaret etti. Kronik inflamasyonun eşlik ettiği endometriozis tablosunda metabolik düzen bozukluklarına yatkınlık artmış olabilir; bu nedenle sadece vücut ağırlığına bakmanın yeterli olmayacağı vurgulanıyor.
uzman yorumu ve klinik öneriler:
Doç. Dr. Minareci, endometriozis tanısı konan kadınlarda yalnızca adet ağrısı ve doğurganlık sorunlarına odaklanmanın eksik bir yaklaşım olacağını belirtti. "Kronik inflamasyonun eşlik ettiği bu hastalığın, metabolik sağlıkla ilişkisi de araştırılıyor. Endometriozis tanısı alan kadınların genel sağlık durumlarının da bütüncül olarak değerlendirilmesi önemli" dedi.
Uzman, pratikte aile öyküsü, yaşam tarzı değerlendirmesi, kan şekeri ölçümleri ve diğer metabolik risk faktörlerinin takibinin önemine dikkat çekti. Bununla birlikte araştırmanın neden-sonuç ilişkisi kurmadığı, endometriozisin doğrudan diyabete neden olduğunun kanıtlanmadığı ve elde edilen bulguların mekanizmalarının aydınlatılması için ileriye dönük çalışmalara gereksinim olduğu hatırlatıldı.
Sonuç olarak, endometriozisli kadınların sağlık takibinde jinekolojik yakınmaların ötesine geçilmesi, metabolik risklerin de değerlendirilmesi ve bulguların uzun dönemli, prospektif çalışmalarla doğrulanmasının önemli olduğu vurgulanıyor.
KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM UZMANI, JİNEKOLOJİK ONKOLOJİ YAN DAL UZMANI DOÇ. DR. YAĞMUR MİNARECİ
