Çiftçiye nefes aldıracak operasyon: yaş sebze ve meyve piyasasında sıkı denetim beklentisi
Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından duyurulan uygulamada, yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları manipüle ederek haksız kazanç sağladığı tespit edilen büyük dağıtıcı firmalara yönelik geniş çaplı bir soruşturma başlatıldı. Operasyon, 22 ilde eş zamanlı olarak yürütülen aramalarda 109 iş yeri ve ikamette gerçekleştirildi; hakkında işlem yapılan 41 şüpheli yönetici için gözaltı kararı verildi.
Operasyonun kapsamı ve amaçları:
Tutulan yolun temelinde, piyasada üreticiden tüketiciye uzanan zincirde aracıların fiyatları şişirerek aşırı kazanç sağlaması iddiası yatıyor. Yetkililer, sahte irsaliyeler ve şirketler arası el değiştirmelerle malların gerçek değerlerinin gizlendiğini ve hal ile perakende satışlarda fiyatların yükseltildiğini belirtiyor. Soruşturmanın hedefi, bu tür uygulamaları ortaya çıkarıp hesap sorulmasını sağlamak ve piyasada şeffaflığı artırmak olarak ifade edildi.
Üreticinin şikayetleri ve fiyat farklılıkları:
Odunpazarı Ziraat Odası Başkanı Burhan Çelikoğlu operasyonu desteklediğini vurguladı. Çelikoğlu, Eskişehir'de üreticiden çıkan domatesin 10 liraye alındığını, İstanbul halinde aynı ürünün 30 liraye, pazarda ise 50 liraye satıldığını, benzer şekilde dolma biberin üreticide 20-25 lira aralığında olmasına karşın pazarda 50-80 lira seviyelerine çıktığını anlattı. Çelikoğlu'na göre aracılar malları sahte belgelerle farklı şirketlere aktararak zincirdeki fiyatı yapay olarak yükseltiyorlar.
Çelikoğlu, üreticinin maliyetlerini karşılayamadığını, birkaç yıldır neredeyse aynı fiyatlarla satış yaptıklarını ve bu durumun üreticiyi mağdur ettiğini söyledi. Çelikoğlu'nun öne çıkan ifadesi şu şekildedir: 'Bu bir başlangıç, milat olsun inşallah.' Devletin denetimleri sıklaştırması halinde hem üreticinin gelirinin artacağını hem de tüketicinin daha uygun ve sağlıklı ürünlere erişeceğini belirtti.
Mazot ve taban fiyat beklentileri:
Başkan Çelikoğlu, aracıların mazot zamlarını gerekçe göstermesine de değindi ve bunun kabul edilemez olduğuna dikkat çekti. Çelikoğlu, üreticinin de sürekli mazot harcadığını belirterek, aracıların iddia ettiklerinden çok daha fazla kazanç elde ettiğini savundu. Ayrıca, mazot fiyatlarındaki artışa işaret ederek önce 50-55 lira bandında olan mazotun bugün 96-97 liraye çıktığını ve 100 lira bandına dayandığını ifade etti.
Çelikoğlu, tarımsal takvimle ilgili bilgi vererek şu anda pancar ve mısır üretim sürecinin gündemde olduğunu kaydetti: 'Pancar fabrikası 2-3 gün sonra alıma başlayacak. Adana mısır biçimine başladı, Eskişehir'de de kuruma evresine geçti.' Devletten beklentilerini ise çiftçiyi tatmin edecek taban fiyatlarının açıklanması olarak özetledi ve Cumhurbaşkanı'ndan bu yönde adım beklediklerini söyledi.
Operasyonun piyasada yaratacağı etkiler, soruşturmanın derinliği, tespit edilen usulsüzlüklerin kapsamı ve uygulanacak yaptırımlara bağlı olacak. Çelikoğlu'nun açıklamaları üreticinin korunması, zincirde şeffaflık ve tüketici fiyatlarının makul seviyelere çekilmesi taleplerini güçlendiriyor; ilerleyen süreçte denetimlerin sıklaştırılması beklentisi ön planda.
ODUNPAZARI ZİRAAT ODASI BAŞKANI BURHAN ÇELİKOĞLU
