Çekirge paniğine uzman yorumu: istila söz konusu değil
Son günlerde sosyal medyada paylaşılan çekirge görüntüleri, İstanbul ve Ankara başta olmak üzere kamuoyunda tedirginlik yarattı. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi ve MOLEN kurucusu Prof. Dr. Umut Toprak, söz konusu çekirgelerin istilacı türler olmadığını, Türkiye’nin doğal faunasında yer alan yerli türler olduğunu bildirdi.
Görüntülerin değerlendirilmesi
Tarım ve Orman Bakanlığı, bölgede tarımsal üretimi tehdit eden herhangi bir çekirge istilasının bulunmadığını açıkladı. Prof. Dr. Umut Toprak ise İHA muhabirine yaptığı değerlendirmede, sosyal medyada görülen bireylerin Tettigoniidae familyasına ait çalı çekirgeleri grubunda olduğunu belirtti. Toprak, bahsi geçen türün 'beyaz yüzlü çalı çekirgesi' olarak anıldığını ve etçil tanımıyla genellikle küçük böceklerle beslendiğini, bu nedenle tarımsal zarardan çok faydalı bir tür özelliği taşıdığını ifade etti.
Tür tespiti ve tarımsal risk
Toprak, geçmişte Afrika kaynaklı ve bitkilerle beslenen tarla çekirgeleri şeklinde çok büyük istilaların yaşandığını, ancak şu anki görüntülerdeki çekirgelerin bu familyaya ait olmadığını vurguladı. İstila söz konusu değil değerlendirmesini yapan bilim insanı, Trakya ve Balkanlara özgü doğal türlerin görüntülendiğini ve insanlar için tehlike oluşturmadığını belirtti. Görüntülerdeki bireylerin boylarının 5-6 santimetre olduğu, antenlerinin ise vücut boyundan uzun göründüğü için daha iri algılandığına dikkat çekti.
Halk için pratik tavsiye
Prof. Dr. Toprak, bu tür çekirgelerin insanlara zarar vermediğini, ısırma gibi savunma davranışlarının ciddi bir sağlık riski oluşturmadığını aktardı. Salgın kaygısı taşıyan vatandaşlara yönelik olarak bir bezle tutup dışarıya bırakma yöntemini önerdi ve hayvanların hastalık taşıdığına dair bir bulgu olmadığını ekledi.
Bu artışın olası nedenleri
Çekirgelerin bu yıl daha fazla görülmesine ilişkin olarak Toprak, kışın ılıman geçmesi ve yağışlı bahar koşullarının etkili olduğunu söyledi. Yumurtaların genellikle toprağa bırakıldığını, toprağın yağmurla yumuşamasının ve ılıman kışın yumurtadan çıkışı kolaylaştırdığını belirterek bunun doğal bir popülasyon artışı olduğunu, olağanüstü bir istiladan söz edilemeyeceğini kaydetti.
Sebepler ve alınabilecek önlemler
Toprak, iklim değişikliğinin bazı böcek türlerinin dağılımını etkileyebileceğini ancak tek nedenin bu olmadığını vurguladı. Ormanların korunması, bilinçsiz tarım ilacı kullanımından kaçınılması ve doğal dengenin korunmasına yönelik uygulamaların bu tür riskleri azaltmada etkili olacağını söyledi. Sürdürülebilir tarım yaklaşımını savunan Toprak, zararlı olduğu düşünülen her türü yok etme yaklaşımının ekosistemde faydalı türleri de yok edeceğini; örneğin yaprak bitiyle beslenen uğur böceklerinin kaybının zararlı kontrolünü olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. UMUT TOPRAK AÇIKLAMA YAPTI
