Çarşamba beyleriyle zamana direnen giyim geleneği
Samsun'da bir grup vatandaş, unutulmaya yüz tutan Çarşamba yöresel kıyafetlerini günlük yaşam ve etkinliklerde kullanarak geçmişin izlerini taşıyor. Kendilerine "Çarşamba Beyleri" diyen eczacı kalfası ve çiftçilerden oluşan grup, geleneksel parçaları giyerek bölgenin giyim kültürünü görünür kılmayı amaçlıyor.
gelenekten günlük hayata:
Grubun kıyafetleri arasında beyaz gömlek, yelek, cepken, kuşak, geleneksel pantolon, sekiz köşe kasket, köstekli saat, tespih, yün çorap ve yemeni gibi parçalar yer alıyor. Bu öğeler, sadece özel günlerde değil; iş hayatında ve günlük yaşamda da tercih ediliyor. Eczacı kalfası İhsan Odacı, kıyafetlerin kendileri için bir yaşam biçimine dönüştüğünü söylüyor.
Odacı, 'Lakabım Geçidereli. Bizim bir örfümüz, adetimiz var. Yıllardır bu kültüre hasret kalmıştık. Ayakkabıdan şapkaya, köstekli saatten yeleğe kadar bütün parçalarıyla bu giyinme kültürümüzü yeni nesle aktarmaya çalışıyoruz' dedi. Eczanede beyaz önlük giydiği için kıyafetlerin her zaman görünmediğini, ancak davetlerde ve günlük hayatta bu geleneksel parçaları tercih ettiğini belirtti. Odacı, 'Artık bu kıyafetler bedenimle birleşti. Giymediğim zaman insanlar "Kıyafetin nerede?" diye soruyor. Eczanede önlük kıyafetlerin önüne geçse de yumurta topuk ayakkabım ve beyaz çorabım olmadan kendimi eksik hissediyorum' ifadelerini kullandı.
kültürü canlı tutma çabaları:
Çiftçi Rahmi Ergün de giydikleri kıyafetleri atalarından kalan bir miras olarak tanımlıyor: 'Giydiğimiz kıyafetler geçmişten bize kalan bir miras. Zaman içerisinde unutulmaya yüz tuttuğunu gördük. Biz de bu kültürü yaşatmak için böyle giyinmeye başladık.' Benzer şekilde Mehmet Oflaz, lakabının 'Flaş Mehmet' olduğunu belirterek toplumun ilgisinin artışında fotoğraf çektirenlerin rolüne dikkat çekti: 'Bizi bu kıyafetlerle gören herkes ilgi gösteriyor. Fotoğraf çektirmek isteyenler oluyor. İnsanların beğenmesi bizi mutlu ediyor.'
Çarşamba Beyleri zaman zaman kent merkezinde bir araya gelerek kıyafetlerini tanıtıyor. Son etkinliklerinde İlkadım ilçesindeki Cumhuriyet Meydanı ve Mecidiye Çarşısı'nda dolaşan grup, vatandaşların ilgi odağı oldu ve hatıra fotoğraflarıyla geleneksel kıyafetler kente renk kattı. Grup üyeleri, bu ilginin yeni nesillerin kültüre sahip çıkmasını desteklediğini vurguluyor ve giyimin sadece geçmişi anmak değil, yaşatmak için de önem taşıdığını söylüyorlar.
SAMSUN'DA ECZACI KALFALIĞI YAPAN İHSAN ODACI (40), GEÇMİŞİ BUGÜNDE YAŞIYOR. YUMURTA TOPUK AYAKKABI, BEYAZ ÇORAP, ŞALVAR VE 8 KÖŞELİ ŞAPKASIYLA İLAÇLARI VATANDAŞLARA ULAŞTIRAN ODACI, İŞ DIŞINDA DA ARKADAŞLARIYLA YÖRESEL KIYAFETLERLE GEZERKEN, GİRDİKLERİ HER ORTAMDA DİKKATLERİ ÜZERİNE ÇEKİYOR.
