Carney: NATO sınavdan geçti; Arktik güvenliği öncelik olmalı
Kanada Başbakanı Mark Carney, Dünya Ekonomik Forumu'nun Davos oturumunda yaptığı konuşmada, uluslararası düzenin değişim içinde olduğunu ve NATO'nun bu yeni dönemde bir sınav verdiğini söyledi. Carney, Arktik güvenliğinin bu sınava verilecek ilk yanıt olması gerektiğini vurguladı.
Kurallara dayalı düzen eleştirisi
Carney, Kanada'nın yıllardır kurallara dayalı uluslararası düzen içinde refah sağladığını fakat bu anlatının kısmen doğru olduğunu; güçlülerin kuralları kendilerine uygun şekilde muaf tuttuğunu, ticaret kurallarının simetrik uygulanmadığını ve uluslararası hukukun taraflara göre farklı işletildiğini belirtti. Konuşmasında, "Kurallara dayalı uluslararası düzen anlatısının kısmen doğru olmadığını biliyorduk" ifadelerini kullandı ve mevcut sistemin artık görmezden gelinemeyecek kadar boşluklar barındırdığını ekledi.
Yeni düzende stratejik özerklik ve riskler
Carney, büyük güçlerin ekonomik araçları kullanarak baskı oluşturduğunu savunarak tarifeler, finansal altyapı ve tedarik zincirlerinin artık birer koz ve kırılganlık kaynağı haline geldiğini söyledi. Bunun sonucunda birçok ülkenin enerji, gıda, kritik mineraller, finans ve tedarik zincirlerinde daha fazla stratejik özerklik geliştirmek zorunda kaldığını belirtti ve "Kurallar sizi korumuyorsa, kendinizi korumak zorunda kalırsınız" uyarısında bulundu. Ancak Carney, bunun yol açacağı sonuçlara dikkat çekerek herkesin etrafına kale inşa ettiği bir dünyanın daha yoksul, daha kırılgan ve daha az sürdürülebilir olacağını ifade etti.
Grönland, Danimarka ve Arktik politikası
Carney, Grönland üzerinden dile getirilen tehditlerin ardından Kanada'nın Grönland ve Danimarka'nın yanında olduğunu, Grönland'ın geleceğini belirleme konusunda kendi kararını alma hakkını desteklediklerini söyledi. Kanada'nın Arktik'te güvenlik ve refah hedefleri doğrultusunda görüşmeler çağrısında bulunduğunu belirtti ve "Eski düzenin geri gelmeyeceğini biliyoruz. Nostalji, bir strateji değildir" şeklinde konuştu.
NATO'nun sınavı ve somut adımlar
Oturumdaki soru-cevap bölümünde Carney, "NATO'nun açık bir şekilde sınavdan geçtiğini düşünüyorum. Bu sınava verilecek ilk yanıt, Arktik güvenliğini her ihtimale karşı sağlam ve güçlü bir biçimde garanti altına almaktır" dedi. Kısa vadede Kanada, kuzey ülkeleri, İngiltere ve Fransa ile birlikte NATO içindeki partnerlerin Arktik'te kapsamlı bir güvenlik mimarisi kuracak adımlar atması gerektiğini belirtti. Grönland için bir çözüm bulunamaması halinde sürecin güvenlikle başlamasının zorunlu olduğunu, Kanada'nın bu alanda kapasite artırımı içinde olduğunu ekledi.
Kanada'nın dış politika yaklaşımı ve Çin ziyareti
Carney, yakın zamanda yapılan Çin ziyaretine ilişkin eleştirileri yanıtlayarak bu adımı "bir genişleme ve inşa hamlesi" olarak nitelendirdi. Çin'in dünyanın ikinci büyük ekonomisi ve Kanada'nın ikinci büyük ticaret ortağı olduğunu hatırlatan Carney, bu sınırlar içinde stratejik bir ortaklık kurulmasının gerekliliğini vurguladı ve büyük aktörleri dışarıda bırakmamanın dayanıklılığı artıracağını söyledi.
Orta güçlerin rolü
Konuşmasını, orta güçteki ülkelerin yeni düzende sorumluluk üstlenmesi gerektiği vurgusuyla sürdüren Carney, güçlüler kadar olmasalar da orta güçlerin "eski düzen sürüyormuş rolü yapmayı bırakma gücü", gerçeğin adını koyma ve içeride dayanıklılığı inşa etme gücüne sahip olduğunu belirtti. Kanada'nın bu yol seçimini açık ve özgüvenle yaptığını, bu yolu takip etmek isteyenlerin davetli olduğunu ifade etti.
Öne çıkan ifadeler: "Kurallar sizi korumuyorsa, kendinizi korumak zorunda kalırsınız." / "NATO'nun açık bir şekilde sınavdan geçtiğini düşünüyorum." / "Grönland'da çözüm, güvenlikle başlar."
DAVOS (İHA) - KANADA BAŞBAKANI MARK CARNEY, DÜNYA EKONOMİK FORUMU'NA (WEF) HİTABINDA ABD'NİN GRÖNLAND'A YÖNELİK TEHDİTLERİNE İLİŞKİN, "NATO'NUN AÇIK BİR ŞEKİLDE SINAVDAN GEÇTİĞİNİ DÜŞÜNÜYORUM. BU SINAVA VERİLECEK İLK YANIT, ARKTİK GÜVENLİĞİNİ HER İHTİMALE KARŞI SAĞLAM VE GÜÇLÜ BİR BİÇİMDE GARANTİ ALTINA ALMAKTIR" DEDİ.
