"Derin Miras" ile Çanakkale Boğazı batıkları koruma altına alınıyor
Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı ile 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu (ÇOK A.Ş.) arasında imzalanan protokol kapsamında, Çanakkale Boğazı’ndaki tarihi savaş gemisi batıklarının korunması ve dalış turizmine kazandırılması amaçlanıyor. Projenin tanıtımı, Almanya’daki Boot Düsseldorf fuarında yapıldı; program, su altı fotoğrafçısı Alex Dawson’ın sunumu ve tanıtım videosuyla başladı.
Tanıtım etkinliğinde Türkiye Cumhuriyeti Düsseldorf Başkonsolosu Ali İhsan İzbul konuştu. Protokol, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir ve 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu CFO’su Murat Sarıkaya tarafından imzalanarak proje ulusal ve uluslararası kamuoyuna resmen duyuruldu.
Katodik koruma ile çevre odaklı koruma stratejisi
"Derin Miras" projesinde batıkların korunması için katodik koruma teknolojisi uygulanacak. Bu yöntemde batıklara boya veya benzeri fiziksel müdahaleler yapılmayacak; elektrokimyasal koruma sağlayan ve batığın yanına yerleştirilen galvaniz anot ile batık katot haline getirilerek korozyonun durdurulması hedefleniyor.
Proje, korozyon sonucunda açığa çıkan ağır metallerin karbon salınımlarının azaltılmasına katkı sağlamayı ve batıkların yapay resif görevi görerek biyolojik çeşitlilik için yaşam alanı oluşturmasını amaçlıyor. Bu yaklaşım, hem kültürel mirasın hem de deniz ekosisteminin korunmasını hedefleyen çevre dostu bir yöntem olarak tanımlanıyor.
Dalış turizmi, bilimsel araştırma ve yerel ekonomi
Gelibolu Tarihi Sualtı Parkı kapsamında 27 adet batık ve 2 adet resif olmak üzere toplam 29 farklı noktanın dalışa açılması planlanmıştı. "Derin Miras" projesi, bu alanı uluslararası dalış turizmi için daha çekici bir destinasyon haline getirerek yerel ekonomiye katkı sağlamayı ve batıkları su altı tarihi ile bilimsel araştırmalar için birer laboratuvar haline getirmeyi amaçlıyor.
Yetkililerin değerlendirmeleri
İsmail Kaşdemir projenin önemini şöyle ifade etti: "Çanakkale Boğazı’nın derinliklerinde yer alan savaş gemisi batıkları, yalnızca milletimizin değil, insanlık tarihinin ortak hafızasını taşıyan eşsiz kültürel miras unsurlarıdır. Derin Miras, Çanakkale’nin derinliklerindeki ortak insanlık mirasını bilimsel koruma ve sürdürülebilirlik anlayışıyla geleceğe taşıyan evrensel bir sorumluluk projesidir."
Kaşdemir, projenin kültürel mirasın korunmasını çevresel duyarlılık, bilimsel yöntemler ve uluslararası normlarla uyumlu biçimde ele alacağını, Gelibolu Tarihi Sualtı Parkı ile birlikte Tarihi Alan’ın "dünyanın en büyük açık hava müzesini inşa etme yolunda" önemli bir adım daha attığını belirtti.
Murat Sarıkaya ise şunları kaydetti: "Bugün Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı ile her yönüyle gurur duyduğumuz bir iş birliğine imza atıyoruz. Bu proje ile tarihî değerlerimizi korumanın yanı sıra Çanakkale Boğazı’nın biyolojik çeşitliliğinin ve Çanakkale’nin sürdürülebilir turizm potansiyelinin gelişmesine katkı sağlamayı hedefliyoruz. Derin Miras, uzun yıllar boyunca içinde bulunacağımız ve sahipleneceğimiz bir proje olacak."
Sarıkaya, 1915 Çanakkale Köprüsü projesinin sürdürülebilirlik vizyonu ve önceki çevresel-sosyal çalışmalarına atıfta bulunarak, "Derin Miras projesi de 'iyi bir komşu olma' sürdürülebilirlik vizyonumuzun kalıcı bir parçası olacak" dedi.
Derin Miras, kültürel miras koruma, çevresel duyarlılık, bilimsel araştırma ve yerel ekonomiye katkı hedeflerini bir arada yürütmeyi amaçlayan uzun soluklu bir proje olarak tanımlanıyor.
ÇANAKKALE SAVAŞLARI GELİBOLU TARİHİ ALAN BAŞKANLIĞI VE 1915 ÇANAKKALE KÖPRÜSÜ VE OTOYOLU (ÇOK A.Ş.) ARASINDA İMZALANAN PROTOKOL İLE ÇANAKKALE BOĞAZI'NDAKİ TARİHİ SAVAŞ GEMİSİ BATIKLARININ KORUNMASI VE DALIŞ TURİZMİNE KAZANDIRILMASI ADINA YENİ BİR DÖNEM BAŞLIYOR. DÜNYANIN EN BÜYÜK YAT VE SU SPORLARI FUARI BOOT DÜSSELDORF'TA TANITILAN "DERİN MİRAS" PROJESİ, KÜLTÜREL MİRASI KORURKEN YEREL EKONOMİYE VE İKLİM KRİZİYLE MÜCADELEYE KATKI SAĞLAYACAK.
