Bursa’da enginar soyucuları mutfağa hazırlıyor
Bursa, Türkiye’de enginar üretiminde İzmir’in ardından ikinci sırada yer alıyor. 2025 yılı TÜİK verilerine göre ilde yaklaşık 7 bin 531 dekar alanda 9 bin 778 ton enginar yetiştirildi. Üretimde Mustafakemalpaşa ve Nilüfer ilçeleri öne çıkarken, coğrafi işaret tescilli Hasanağa enginarı 200 dönümde yaklaşık 400 bin adet üretiliyor.
Hasanağa enginarı ve üretim hattı
Hasanağa enginarının üretimi kadar, ürünü mutfağa hazır hâle getiren soyma süreci de bölge için önemli bir iş kolu oluşturuyor. Tarladan hasat edilen enginarın mutfak kullanımına kadar gelmesi, hem paketleme hem de elle soyma aşamalarını içeriyor; pazardan soyulmamış enginar alan tüketiciler, ilk denemede bıçak yaralanması riskiyle karşılaşabiliyor veya üründen tatmin edici verim elde edemeyebiliyor.
Ailecek süregelen bir meslek: Soyucular
Bursa’daki “soyucu” olarak tanımlanan tarım işçileri, genellikle aile içinde nesilden nesile devam eden bir ustalığa sahip. Sezon yaklaşık 3 ay sürüyor ve bu süre zarfında ustalık ve bilek gücüne göre kayda değer bir gelir sağlanabiliyor. Aile içinde birden çok kişinin aynı işi yaptığı örnekler yaygın.
Hamza Dinler: 10 saniyede bir enginar
Bursa’nın öne çıkan soyucularından Hamza Dinler, işi dede mesleği olarak öğrendiğini belirtiyor. Dinler, 10 saniyede bir enginar soyabildiğini, ek işlemler (elimde alıp bidona atma gibi) eklendiğinde dakikada 5 enginar seviyesine düştüğünü söylüyor. Buna göre yoğun günlerde 8-9 saat çalışarak 2 bin 400 adede ulaşabildiğini; dinlenme ve çalışma gün sayısına göre günlük verimin 1.300–2.000 aralığında değiştiğini ifade ediyor.
Çalışma koşulları, ücret ve uzmanlık
Dinler, işin sadece bıçakla ilgili olmadığını, bilek gücü ve sabır gerektiğini vurguluyor. Soyma işini tanesini 10 lira ücretle yürüttüğünü belirtiyor ve bu mesleğin herkes tarafından yapılamayacağını, ilk başladığında ciddi yaralanmalar geçirdiğini aktarıyor. Keskin bıçakların olası kazalarda ağır sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Ustalaşma süreci ve üretici görüşleri
Amcasının oğlu Yakup Dinler, işe başlayalı iki yıl olduğunu ve şu an günlük ancak 1.000 adede kadar soyabildiğini; ustalaştıkça veriminin artacağını söylüyor. Üreticiler de soyucuların hızının altını çiziyor: 23 yıldır enginar üreten ve 16 Hasanağa Enginar Festivali’nde 11 birincilik elde eden Ömer Çinkaya, en hızlı ekiplerle çalıştığını, birkaç saatte 2 bin enginarı soyduklarını ancak üreticinin kendisinin bu hızda olmadığını ifade ediyor. Çinkaya, denemek isteyenlerin işin görünenden kolay olmadığını bilmesi gerektiğini vurguluyor.
Sonuç olarak Bursa’da enginar soyma işi, üretim kadar bölge ekonomisine katkı sunan, aileye dayalı uzmanlık gerektiren ve güvenlik riski barındıran bir faaliyet olarak öne çıkıyor.
TÜRKİYE'DE ENGİNAR ÜRETİMİNDE İZMİR'İN ARDINDAN İKİNCİ SIRADA YER ALAN BURSA'DA, HASAT EDİLEN ÜRÜNLERİ MUTFAĞA HAZIR HALE GETİREN "ENGİNAR SOYUCULARI" YAKLAŞIK 3 AY SÜREN SEZONDA ÖNEMLİ BİR GELİR KAPISI OLUŞTURUYOR.
