BTÜ'den 'Uyutan İplik' projesi: Doğal yağlarla uyku ve stres yönetimi
Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) akademisyenleri, uyku bozukluğu ve stresle mücadeleye yönelik, doğal bileşenlerle desteklenen 'Uyutan İplik' projesi geliştiriyor. Proje kapsamında üretilecek özel iplik; yastık kılıfı, çarşaf, pijama gibi tekstil ürünlerinde kullanılabilecek şekilde tasarlanıyor. İpliklerin etkisinin koku ve cilt yoluyla sağlanması hedefleniyor.
Proje ortakları ve destek
Proje, BTÜ, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Hastanesi, Üsküdar Üniversitesi ve Ormo Yün İplik iş birliğinde yürütülüyor. Çalışma, TÜBİTAK TEYDEB 1505 - Üniversite-Sanayi İş Birliği Destek Programı kapsamında destekleniyor ve 24 ay (2 yıl) sürecek.
Teknik yaklaşım ve üretim
Proje; doğal, bitkisel ve uçucu yağların rahatlatıcı ve uyku düzenleyici etkilerinden yararlanmayı hedefliyor. Bu doğal maddeler çeşitli işlemlerle küçük parçacıklar hâline getirilecek ve cilde ile çevreye uyumlu özel kaplama yöntemleriyle akrilik, polyester ve pamuk iplik yapısına yerleştirilecek. Ortaya çıkacak yumak halinde iplikler yastık kılıfı, çarşaf, pijama ve benzeri tekstil ürünlerinde kullanılacak; böylece koku yoluyla ve cilt üzerinden zaman içinde kontrollü salınım sağlanacak.
Çalışma adımları ve hedefler
Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Kenan Yıldırım çalışmanın yöntemini özetledi: 'Çalışmamız kapsamında; uyku ve sakinleşme üzerinde etkili olan doğal bitkisel yağları, bilgisayar destekli çalışmalarla belirleyeceğiz. Bu doğal maddeleri, vücuda zarar vermeyen ve etkisini zamanla gösteren küçük kapsüller hâline getireceğiz. Hazırlanan kapsülleri ipliklerin içine yerleştirerek, özel bir iplik prototipi üreteceğiz.'
Proje sonunda laboratuvar ortamında bu maddelerin ne kadar ve ne süreyle salındığı ölçülecek; ürünün uyku üzerindeki etkisi ise Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Hastanesi'nde gönüllüler üzerinde yapılan testlerle değerlendirilecek. Araştırmacıların hedefi, oral takviyeler yerine tekstil aracılığıyla uzun süreli rahatlatıcı etki sunan yenilikçi bir iplik prototipi geliştirmek.
Rektörün değerlendirmesi
BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar proje ile ilgili olarak üniversite-sanayi iş birliklerinin önemine vurgu yaptı: 'Proje, akademik aklın sanayiyle buluşarak, katma değeri yüksek bir ürüne dönüşmesini hedefleyen kıymetli bir çalışmadır. Üniversitemizin araştırma odaklı, ‘sanayiye güç veren, sanayiden güçlenen’ vizyonu doğrultusunda, toplumsal fayda üreten ve ticarileşme potansiyeli taşıyan bu tür projeleri desteklemeye devam ediyoruz. Bu çalışmalar, üniversitelerin bilgi üretmenin ötesinde doğrudan insan hayatına dokunan çözümler geliştirdiğinin en somut göstergesidir. Projede emeği geçen tüm akademisyenlerimizi ve sanayi paydaşımızı tebrik ediyorum.'
Proje ekibi
Projenin yürütücülüğünü BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Polimer Malzeme Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kenan Yıldırım üstleniyor. Projede yer alan diğer akademisyenler: Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rasim Alper Oral, Polimer Malzeme Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fatma Nur Parın, Üsküdar Üniversitesi'nden Dr. Öğretim Üyesi Nigar Kantarcı Çarşıbaşı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Hastanesi'nden Doç. Dr. Demet Yıldız, Doç. Dr. Nilüfer Büyükkoyuncu Pekel, Dr. Burcu Sivrikaya, Dr. Murat Ersal. BTÜ doktora öğrencisi Münteha Girgin bursiyer olarak projede yer alıyor. Projenin sanayi paydaşı Ormo Yün İplik San. ve Tic. A.Ş. olup, Proje Sorumlusu Ferhan Gebeş olarak belirtilmiştir.
BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (BTÜ) AKADEMİSYENLERİ, UYKU BOZUKLUĞU VE STRESLE MÜCADELEYE YÖNELİK, DOĞAL BİLEŞENLERLE DESTEKLENEN "UYUTAN İPLİK" GELİŞTİRİYOR. 2 YIL SÜRECEK OLAN PROJE KAPSAMINDA ÜRETİLECEK ÖZEL İPLİK; YASTIK KILIFI, ÇARŞAF, PİJAMA GİBİ FARKLI TEKSTİL ÜRÜNLERİNİN YAPIMINDA KULLANILABİLECEK.
